A Month Without Foreigners: An Unrealistic Scenario (A Liberal Reading)

Του Μιχάλη Ολύμπιου
Ας δοκιμάσουμε να πάρουμε στα σοβαρά τον ρατσιστικό πολιτικό λόγο. Όχι για να τον δικαιώσουμε, αλλά για να αντιληφθούμε πού οδηγεί εάν πάψει να είναι σύνθημα και γίνει πράξη. Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι, από τη μια μέρα στην άλλη, όλοι οι ξένοι που ζουν στην Κύπρο –νόμιμοι και παράνομοι– φεύγουν. Όχι «ελέγχονται», όχι «ρυθμίζονται». Εξαφανίζονται.
Έναν μήνα μετά, η χώρα δεν θα είχε «ανακτήσει τον έλεγχο». Θα είχε χάσει τη λειτουργικότητά της.
Το πρώτο που θα κατέρρεε θα ήταν η οικονομία:
Ο ρατσιστικός λόγος αποφεύγει επιμελώς να μιλήσει γι’ αυτούς τους αριθμούς. Γιατί οι αριθμοί δεν φωνάζουν. Δεν τρομοκρατούν. Δεν ψηφίζουν.
Έναν μήνα μετά: Το κράτος σε κατάσταση σοκ:
• Ξενοδοχεία θα λειτουργούσαν με μισό προσωπικό ή θα έκλειναν ορόφους
• Εστιατόρια θα ακύρωναν κρατήσεις ή θα κατέβαζαν ρολά
• Αγροτικές καλλιέργειες θα έμεναν σε εγκατάλειψη
• Δημόσια και ιδιωτικά έργα θα πάγωναν
Η οικονομία δεν «αναπνέει εθνικά». Αναπνέει με ανθρώπους. Και αυτοί λείπουν.
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι, αν αυτή η κατάσταση παγιωνόταν, η απώλεια θα έφτανε το 8–12% του ΑΕΠ σε ετήσια βάση. Όμως, το επείγον δεν είναι το έτος. Είναι ο πρώτος μήνας, όπου η αγορά θα βυθιζόταν στην αβεβαιότητα και την έλλειψη ρευστότητας.
Το μεγάλο ψέμα: «Οι ξένοι κοστίζουν»: Η πιο επικίνδυνη πτυχή του ρατσιστικού αφηγήματος δεν είναι το ατόφιο μίσος. Είναι το ψέμα ότι οι ξένοι είναι οικονομικό βάρος. Στην πραγματικότητα, δεκάδες χιλιάδες από αυτούς:
• Πληρώνουν ΦΠΑ σε κάθε αγορά
• Καταβάλλουν εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων
• Στηρίζουν οικονομικά μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενοίκια, υπηρεσίες
Έναν μήνα μετά την αποχώρησή τους, το κράτος θα είχε λιγότερα έσοδα και περισσότερα προβλήματα. Όχι επειδή «εκαθάρισεν ο τόπος», αλλά επειδή εκλείσαν οι δουλειές.
Η ανεργία των Κυπρίων θα αυξανόταν. Όχι από «ανταγωνισμό», αλλά από κατάρρευση πολλών επιχειρήσεων. Αυτό το γεγονός ο ρατσιστικός λόγος δεν μπορεί να το εξηγήσει, γιατί δεν το έχει σκεφτεί ποτέ.
Η αγορά εργασίας δεν υπακούει σε κραυγές: Η ιδέα ότι «οι Κύπριοι θα πάρουν τις δουλειές» είναι πολιτικό παραμύθι. Όχι προσβλητικό για τους Κύπριους, αλλά για τη νοημοσύνη τους. Οι θέσεις αυτές:
• Δεν μπορούν να καλυφθούν άμεσα αριθμητικά
• Δεν μπορούν να καλυφθούν χωρίς εκπαίδευση
• Δεν μπορούν να καλυφθούν με τους ίδιους χαμηλούς μισθούς
Καμία οικονομία δεν αναδομείται με συνθήματα. Καμία αγορά δεν αυτορυθμίζεται με θυμό.
Το αληθινό αδιέξοδο
Έναν μήνα μετά, θα είχε αποκαλυφθεί το πραγματικό πρόβλημα: όχι η παρουσία των ξένων, αλλά η απουσία σοβαρής πολιτικής. Ο ρατσιστικός λόγος δεν προτείνει λύσεις. Προτείνει φόβο και εχθρούς. Δεν σχεδιάζει. Κατηγορεί. Δεν διαχειρίζεται. Φωνάζει. Δεν απαντά ποιος θα δουλέψει. Δεν απαντά ποιος θα πληρώσει. Δεν απαντά ποιος θα κρατήσει τη χώρα όρθια. Γιατί δεν τον ενδιαφέρει.
Συμπέρασμα
Το υποθετικό σενάριο της πλήρους αποχώρησης όλων των ξένων δεν δείχνει τι θα κερδίσει η Κύπρος. Δείχνει τι δεν έχει καταλάβει ένα κομμάτι του πολιτικού της προσωπικού και μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Ο ρατσισμός δεν είναι απλώς μόνο ηθικά χρεοκοπημένος. Είναι οικονομική αυτοκτονία. Και όσο αντιμετωπίζεται ως «άποψη» αντί ως πολιτικό αδιέξοδο, η χώρα θα πληρώνει το κόστος - όχι σε θεωρίες, αλλά σε μισθούς, δουλειές και δημόσια έσοδα. Η Κύπρος δεν χρειάζεται λιγότερους ανθρώπους. Χρειάζεται περισσότερη σοβαρότητα. Και αυτή είναι ακριβώς ό,τι λείπει από τον ρατσιστικό λόγο.