2025: Η χρονιά που το διεθνές δίκαιο πήγε διακοπές

Της
Μπισάν Ιμπραχήμ
Κάθε Πρωτοχρονιά ακούμε τα ίδια… «να φύγει η παλιά χρονιά», «να έρθει κάτι καλύτερο», «να αφήσουμε πίσω τα δύσκολα». Το πρόβλημα με το 2025 είναι ότι δεν φεύγει τόσο εύκολα, γιατί όσα έγιναν δεν ήταν απλώς «δύσκολες στιγμές»! Ήταν μια χρονιά που δεν θα θυμόμαστε για την πρόοδο ή τη διπλωματία, αλλά για το πόσο εύκολα η καταστροφή βαφτίστηκε «αναγκαία», «ρεαλιστική» ή απλώς… «γεωπολιτικά σύνθετη».
Στη Γάζα, το 2025 καταγράφηκε ως η χρονιά που η γενοκτονία μεταδόθηκε σε ζωντανή μετάδοση. 71.200 χιλιάδες νεκροί, στην πλειονότητά τους άμαχοι, παιδιά, γυναίκες. Νοσοκομεία ισοπεδωμένα, σχολεία βομβαρδισμένα, πείνα ως όπλο πολέμου. Κι όμως, για τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση όλα αυτά χωρούσαν άνετα κάτω από τον τίτλο «Δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα». Το διεθνές δίκαιο μπήκε σε παύση, ενώ κάθε φωνή αλληλεγγύης αντιμετωπίστηκε ως «ακραία» ή «επικίνδυνη».
Ο πόλεμος δεν έμεινε εκεί, στον Λίβανο, η φωτιά εξαπλώθηκε… Οι συγκρούσεις στα σύνορα, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί και η απειλή γενικευμένου πολέμου έδειξαν πώς μια γενοκτονία δεν μένει ποτέ περιορισμένη γεωγραφικά. Άμαχοι εκτοπίστηκαν, χωριά ερημώθηκαν και η λέξη «αποσταθεροποίηση» χρησιμοποιήθηκε ξανά ως άλλοθι για στρατιωτική κλιμάκωση.
Η Μέση Ανατολή συνολικά παρέμεινε ένα μόνιμο πεδίο ανάφλεξης. Η Υεμένη συνέχισε να αιμορραγεί σχεδόν εκτός διεθνούς ενδιαφέροντος, η Συρία ξεχάστηκε οριστικά, ενώ το Ιράν βρισκόταν διαρκώς στο στόχαστρο απειλών. Κοινός παρονομαστής; Ενεργειακά συμφέροντα, εξοπλισμοί δισεκατομμυρίων και η γνωστή λογική ότι κάποιοι λαοί «αντέχουν» περισσότερους νεκρούς από άλλους.
Και η Ευρώπη μάς έδινε ίσως το πιο καθαρό της μάθημα υποκρισίας. Για την Ουκρανία, το 2025 συνέχισε να εγκρίνει πακέτα στρατιωτικής βοήθειας δισεκατομμυρίων, να επιβάλλει νέες κυρώσεις και να μιλά για «υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου». Για τη Γάζα, όμως, η ίδια Ευρώπη αρκέστηκε σε «εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση». Κράτη-μέλη συνέχισαν να εξάγουν όπλα στο Ισραήλ, ενώ άλλες κυβερνήσεις ποινικοποίησαν διαδηλώσεις αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη, απαγόρευσαν πορείες και δίωκαν φοιτητές και ακτιβιστές. Την ώρα που η Κομισιόν μιλούσε για «ανθρωπιστικές αξίες», η Frontex συνέχιζε τις επαναπροωθήσεις προσφύγων και η Ευρώπη έκλεινε τα σύνορά της σε όσους προσπαθούσαν να σωθούν από τους ίδιους πολέμους που ανεχόταν.
Το 2025 θα μείνει στη μνήμη ως η χρονιά που η σιωπή έγινε πολιτική θέση. Κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμοί και μεγάλα ΜΜΕ επέλεξαν να κοιτούν αλλού, όσο ο κόσμος καιγόταν. Όχι από άγνοια, αλλά από επιλογή.
Και αν κάτι μας δίδαξε το 2025, είναι ότι η καταστροφή δεν έρχεται ποτέ απροειδοποίητα, απλώς βαφτίζεται κάθε φορά αλλιώς. Γιατί ο ιμπεριαλισμός της Δύσης δεν τελειώνει με την αλλαγή του χρόνου… πάντα ετοιμάζει τις επόμενες «εκπλήξεις» του. Έτσι, το 2026 ξεκινά ήδη με ένα νέο αμερικανικό αφήγημα και αυτή τη φορά για «πυρηνική απειλή» στη Βενεζουέλα. Ένα ακόμη σενάριο έτοιμο να νομιμοποιήσει κυρώσεις, αποσταθεροποίηση και, αν χρειαστεί, πόλεμο. Αλλά όπως και να ’χει, καλή χρονιά!