Χουριέτ: Πρόταση Ερντογάν σε Τραμπ για τριμερή ΗΠΑ-Τουρκίας-Ιράν

Την πρόταση για τη σύγκληση τριμερούς συνάντησης υψηλού επιπέδου μεταξύ Τουρκίας, Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φέρεται να έθεσε ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στις 27 Ιανουαρίου.
Σύμφωνα με την Τουρκάλα αρθρογράφο Hande Fırat της Hürriyet, η συνάντηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ακόμη και μέσω τηλεδιάσκεψης, με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης και την επανεκκίνηση της διπλωματικής διαδικασίας γύρω από το Ιράν. Όπως αναφέρεται, «ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε θετικά στην πρόταση».
Κατά τη συνομιλία, το Ιράν κυριάρχησε στην ατζέντα, με τον Ερντογάν να υπογραμμίζει τη θέση της Άγκυρας ότι η κρίση πρέπει να επιλυθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και όχι μέσω στρατιωτικής σύγκρουσης.
«Εάν τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ιράν αποδεχθούν την πρόταση του προέδρου Ερντογάν για τριμερή συνάντηση, θα πρόκειται για ένα ουσιαστικό βήμα προς τη διπλωματία», σημειώνει η Fırat.
Διαβάστε επίσης: Ιράν: Έτοιμο για διάλογο με ΗΠΑ - «Θα απαντήσει εάν προκληθεί»
Δέκα ημέρες εντατικής “διπλωματίας εκκρεμούς”
Η τουρκική διπλωματική κινητικότητα εντάθηκε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, κατά τη διάρκεια ενός κρίσιμου δεκαημέρου, στο αποκορύφωμα της έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Στο διάστημα αυτό, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, πραγματοποίησε αλλεπάλληλες επαφές με Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους.
Συγκεκριμένα:
-
13 Ιανουαρίου : Τηλεφωνική επικοινωνία Φιντάν με τον Ιρανό ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί
-
13 Ιανουαρίου: Συνάντηση του Φιντάν στην Άγκυρα με τον Τομ Μπάρακ, στενό συνεργάτη του Τραμπ
-
14 Ιανουαρίου : Δεύτερη τηλεφωνική επικοινωνία Φιντάν–Αραγτσί
-
20 Ιανουαρίου: Τηλεφωνική συνομιλία Φιντάν με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο
-
20 Ιανουαρίου: Νέα επαφή με τον Τομ Μπάρακ
Όπως σημειώνει η Fırat, κοινός παρονομαστής όλων των επαφών ήταν η προώθηση της διπλωματίας και η αποφυγή στρατιωτικής σύγκρουσης.
Στόχος της Άγκυρας: Αποτροπή στρατιωτικής κλιμάκωσης
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, βασικός στόχος της Τουρκίας είναι να εκτονωθεί η κρίση, να οδηγηθούν οι δύο πλευρές σε διάλογο και να αποτραπεί ενδεχόμενη στρατιωτική επέμβαση. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται τόσο οι απευθείας επαφές του Ερντογάν με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, όσο και ο συντονισμός της Άγκυρας με Κατάρ και Ομάν.
Προϋποθέσεις για επανέναρξη συνομιλιών
Κατά την Άγκυρα, ένα πιθανό άνοιγμα από την πλευρά του Ιράν, όπως περιορισμένη συνεργασία με τις ΗΠΑ σε ενεργειακά ή τεχνολογικά πεδία, θα μπορούσε να οδηγήσει την Ουάσιγκτον πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, κάτι τέτοιο προϋποθέτει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μείωση της εσωτερικής πολιτικής πίεσης στο Ισραήλ και μια συμβολική διπλωματική κίνηση από την Τεχεράνη ώστε να πειστεί και το ιρανικό κοινό.
Οι αμερικανικές απαιτήσεις και ο ρόλος του Ισραήλ
Η Fırat αναφέρει ότι οι απαιτήσεις του Λευκού Οίκου προς το Ιράν είναι σαφείς:
-
εξάλειψη ή παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου,
-
κλείσιμο των εναπομεινάντων πυρηνικών εγκαταστάσεων,
-
διάλυση των δυνατοτήτων ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς,
-
παύση των απειλών κατά του Ισραήλ.
Κατά την τουρκική εκτίμηση, το τέταρτο ζήτημα αποτελεί τον πυρήνα της αμερικανικής πίεσης. Καθώς πλησιάζει το εκλογικό χρονοδιάγραμμα του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, το Ιράν αναδεικνύεται σε κεντρικό θέμα, με το Ισραήλ να επιδιώκει την αποδυνάμωσή του είτε μέσω αμερικανικής διαμεσολάβησης είτε μέσω άμεσης πίεσης.