UN: Leaders of Both Communities Must Build New Dynamic of Dialogue

Οι ηγέτες στην Κύπρο πρέπει να συνεχίσουν να συναντώνται, να λαμβάνουν κοινές αποφάσεις και να διερευνούν ιδέες και βιώσιμες διόδους για επανεκκίνηση της επίσημης διαπραγματευτικής διαδικασίας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, αρχής γενομένης τον Ιούλιο, δηλώνει η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Ανχέλα Ολγκίν.
Αναφερόμενη στην τελευταία κοινή συνάντησή της με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, τον περασμένο μήνα, λέει ότι «προέκυψε η ιδέα οι δύο πλευρές να μπορούν να μιλούν απευθείας μεταξύ τους χωρίς τον ΟΗΕ ως ενδιάμεσο». Τους επόμενους μήνες, όπως λέει, θα είναι η ώρα να χτιστεί ένα «διαφορετικό μοντέλο αλληλεπίδρασης», ενώ διευκρινίζει ότι θα επιστρέψει στο νησί σε λίγους μήνες, «όταν διαπιστώσω ότι μπορώ να συμβάλω σε ένα συγκεκριμένο βήμα προόδου και οι ηγέτες θεωρούν ότι η παρουσία του ΟΗΕ είναι χρήσιμη για τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων».
Σε άρθρο γνώμης που κυκλοφόρησε από τις υπηρεσίες του ΟΗΕ στην Κύπρο, η κα Ολγκίν σημειώνει ότι οι ηγέτες χρειάζονται χρόνο ώστε οι ιδέες να ωριμάσουν και οι εσωτερικές διαδικασίες κάθε πλευράς να εξελιχθούν. «Από τη μία πλευρά υπάρχουν οι βουλευτικές εκλογές και η Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης· από την άλλη, η εδραίωση της νέας ηγεσίας, με όλα όσα αυτό συνεπάγεται», αναφέρει.
Η απεσταλμένη του ΟΗΕ σημειώνει επίσης ότι τον Μάρτιο του 2025, στη Γενεύη, αμφότερες οι πλευρές δήλωσαν στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ ότι θα δεσμευτούν σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, «τα οποία δεν έχουν ακόμη δείξει σημαντική πρόοδο».
Αναφορικά με την τελευταία κοινή της συνάντηση με τους ηγέτες, η κα Ολγκίν λέει ότι τους έφερε κοντά για μια άμεση συνομιλία «χωρίς να αναμένω συγκεκριμένα αποτελέσματα, αλλά μάλλον επιδιώκοντας να διερευνήσω τα μονοπάτια που πρέπει να είναι ανοιχτά εάν πρόκειται να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις μεσοπρόθεσμα».
Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης, οι ηγέτες «άκουσαν ο ένας τον άλλον· καθένας εξήγησε τι ελπίζει και πώς βλέπει τον δρόμο προς ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Υπήρξε ειλικρίνεια και, πιστεύω, η αρχή μιας σχέσης βασισμένης στην προσωπική εμπιστοσύνη μεταξύ τους, ένα απαραίτητο στοιχείο σε κάθε διαπραγμάτευση», προσθέτει.
Η κα Ολγκίν σημειώνει περαιτέρω ότι σε μια σύγκρουση που διαρκεί πάνω από μισό αιώνα, με πολλές αποτυχημένες απόπειρες διαπραγματεύσεων και συμφιλίωσης, «οι ηγέτες πρέπει να είναι προσεκτικοί ώστε να μην υποβάλλουν τις κοινωνίες τους σε νέες απογοητεύσεις, οι οποίες θα οδηγούσαν σε πολλά ακόμη χρόνια αδράνειας».
Αναφέρει επίσης ότι το 2026 ξεκινά με μεγάλη δραστηριότητα στο νησί, ενώ χρησιμοποιεί τους όρους «νότος» και «βορράς» αναφερόμενη στις ελεύθερες και τις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, αντίστοιχα.
Πιο συγκεκριμένα, αναφέρει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία ανέλαβε την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, «η οποία θα κρατήσει την Κυβέρνηση πολύ απασχολημένη με τον συντονισμό των διαφόρων θεμάτων και συνεδριάσεων που πραγματοποιούνται τακτικά στην ΕΕ». Επίσης, πλησιάζουν οι βουλευτικές εκλογές του Μαΐου, δημιουργώντας ένα πολιτικό κλίμα που περιορίζει τη δυνατότητα σημαντικών αλλαγών, προσθέτει.
«Στον βορρά, η άφιξη ενός νέου ηγέτη με διαφορετικό όραμα, ο οποίος πρέπει να συντονίσει τόσο την εσωτερική ομάδα που είναι επιφορτισμένη με τη διακυβέρνηση όσο και τη δυνατή σχέση του με την Τουρκία, διαχειριζόμενος θέσεις και προτεραιότητες, καθιστά επίσης τους επόμενους μήνες μια περίπλοκη περίοδο για μεγάλες αλλαγές στη διαδικασία διαλόγου», δηλώνει η κα Ολγκίν.
Σημειώνει ότι η ενασχόληση με παρατεταμένες συγκρούσεις με κάποια πιθανότητα επιτυχίας απαιτεί «λεπτή προετοιμασία και εκτεταμένη προηγούμενη εργασία» ώστε οι καταστάσεις να ωριμάσουν και τα οράματα για το μέλλον να διαμορφωθούν, «έτσι ώστε κάθε πλευρά να μπορέσει να κατανοήσει τη θέση της άλλης, τα ζωτικά της συμφέροντα, τους φόβους της και τις ανάγκες της». Αυτό ακριβώς, προσθέτει, ξεκίνησε στην τελευταία συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών, «και αυτό είναι που θα δώσει στη διαδικασία περισσότερες πιθανότητες να προχωρήσει».
«Κατά τη διάρκεια αυτής της κοινής συνάντησης, αναδύθηκε η ιδέα οι δύο πλευρές να μπορούν να μιλούν απευθείας μεταξύ τους χωρίς τον ΟΗΕ ως ενδιάμεσο. Αυτό από μόνο του αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προόδου. Κάθε πλευρά πρέπει να κατανοήσει καλύτερα την άλλη, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις στις οποίες αμφότερες συμβάλλουν σε αμοιβαία επωφελείς λύσεις. Η δυναμική της απλής άσκησης πιέσεων και της επίρριψης ευθυνών στον άλλον —ή σε τρίτο μέρος— για την έλλειψη προόδου, προφανώς δεν εξυπηρετεί κανέναν», υπογραμμίζει η απεσταλμένη του ΟΗΕ.
Τους επόμενους μήνες, λέει, θα είναι η ώρα να χτιστεί «ένα διαφορετικό μοντέλο αλληλεπίδρασης, στο οποίο οι αποφάσεις θα βοηθούν να αποδεικνύεται γνήσιο ενδιαφέρον για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ώστε και οι δύο κοινότητες να βλέπουν ότι οι ηγέτες τους είναι πρόθυμοι να αλλάξουν το status quo προς όφελος όλων».
Η κα Ολγκίν δηλώνει ότι τους επόμενους μήνες προτίθεται να συνεχίσει να προωθεί την προσέγγιση μεταξύ βασικών ομάδων και από τις δύο κοινότητες, όπως έγινε με τη Δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή Νεολαίας κατά τη διάρκεια της συνάντησης στο Αμμάν τον περασμένο Δεκέμβριο, καθώς και με μια ομάδα εξεχόντων Τουρκοκύπριων και Ελληνοκύπριων ακαδημαϊκών στην Πάφο πριν από λίγες εβδομάδες.
Την επόμενη εβδομάδα, όπως αναφέρει, θα συγκεντρώσει τους Συμπρόεδρους των Δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών στο Λονδίνο και εκφράζει την ελπίδα να οργανώσει περισσότερες τέτοιες συναντήσεις στο μέλλον.
«Θα επιστρέψω στο νησί σε λίγους μήνες, όταν διαπιστώσω ότι μπορώ να συμβάλω σε ένα συγκεκριμένο βήμα προόδου και οι ηγέτες θεωρούν ότι η παρουσία του ΟΗΕ είναι χρήσιμη για τη διευκόλυνση της λήψης αποφάσεων. Θα έρθει η ώρα για συγκεκριμένα βήματα που θα επιτρέψουν και στις δύο πλευρές να εισέλθουν σε ένα νέο στάδιο διαπραγματεύσεων. Όπως σε κάθε σύνθετη διαδικασία, μεγαλύτερη προετοιμασία σημαίνει περισσότερες πιθανότητες επίτευξης θετικών και διαρκών αποτελεσμάτων στο τελικό στάδιο. Αυτή είναι η άμεση πρόκληση», καταλήγει.