Ως μια ουσιαστική θεσμική απάντηση σε μια βεβαρημένη κατάσταση εγκληματικής δράσης, χαρακτήρισε ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης Κώστας Φυτιρής, το πακέτο νομοσχεδίων σχετικά με την 23η τροποποίηση του Συντάγματος για να παρέχεται στα όργανα ασφαλείας του κράτους το δικαίωμα παρακολουθήσεως τηλεπικοινωνιών.
Το θέμα συζητήθηκε την Τετάρτη στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών στην παρουσία του κ. Φυτιρή, του Γενικού και του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, του Αρχηγού της Αστυνομίας και του Διοικητή της Κυπριακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΚΥΠ).
Κατά τη σημερινή συζήτηση έγινε κατ’ άρθρο συζήτηση του θέματος και ορίστηκε έκτακτη συνεδρία της Επιτροπής Νομικών την Παρασκευή, στις 10:00, για να γίνουν οι τοποθετήσεις για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης στην τοποθέτησή του σημείωσε ότι τα εν λόγω νομοσχέδια βρίσκονται σήμερα ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου για έγκριση και αφού εγκριθούν, θα κατατεθούν και επίσημα «άμεσα» ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων για εξέταση.
Επί της ουσίας, είπε, το νομοσχέδιο με τίτλο «Περί της 23ης Τροποποίησης του Συντάγματος νόμος» αφορά στην τροποποίηση του Άρθρου 17 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, το οποίο κατοχυρώνει το θεμελιώδες δικαίωμα στο απόρρητο της αλληλογραφίας και κάθε άλλης μορφής επικοινωνίας, προβλέποντας τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες δύναται να επιτραπεί επέμβαση στο εν λόγω δικαίωμα.
Σκοπός του προτεινόμενου νόμου, πρόσθεσε, είναι η ενίσχυση του θεσμικού και ρυθμιστικού πλαισίου, ώστε η Δημοκρατία να διαθέτει τα αναγκαία και σύγχρονα εργαλεία για την προστασία της ασφάλειας και της κυριαρχίας της, καθώς και για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της σοβαρής και οργανωμένης εγκληματικότητας «πάντοτε εντός των ορίων του κράτους δικαίου και με πλήρη σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα».
Ο Υπουργός έκανε αναφορά στις βασικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, μεταξύ άλλων στη διεύρυνση των λόγων άρσης του απορρήτου, ώστε να περιλαμβάνονται πρόσθετες κατηγορίες σοβαρών ποινικών αδικημάτων, όπως απόπειρα φόνου, εμπορία ενήλικων και ανήλικων προσώπων, αδικήματα που σχετίζονται με την παιδική πορνογραφία και με τη σεξουαλική εκμετάλλευση ή σεξουαλική κακοποίηση παιδιών, τρομοκρατία, κατασκοπεία, παράνομη διακίνηση μεταναστών και υποβοήθηση παράνομης εισόδου, διέλευση και παραμονή στη Δημοκρατία. Περιλαμβάνονται επίσης αδικήματα τελούμενα μέσω διαδικτύου, για τα οποία προβλέπεται σε περίπτωση καταδίκης ποινή φυλάκισης 5 ετών και άνω, όπως είπε ο κ. Φυτιρής, αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και κατοχή ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών με σκοπό την προμήθεια.
Σημείωσε και την εισήγηση του Βουλευτή του ΔΗΣΥ Νίκου Γεωργίου για προσθήκη και του αδικήματος της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης με παράλληλη αύξηση της ποινής που επισύρει αυτό το αδίκημα, όπως και την εισήγηση του Γενικού Εισαγγελέα για συμπερίληψη και της χρηματοδότησης τρομοκρατίας.
Ο κ. Φυτιρής ανέφερε ότι εισάγεται και η πρόνοια για γραπτή έγκριση από τον Γενικό Εισαγγελέα για άρση του απορρήτου που δίδεται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, εφόσον η επέμβαση αποτελεί μέτρο το οποίο «σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι αναγκαίο μόνο προς το συμφέρον της πρόληψης και της αντιμετώπισης δραστηριοτήτων που συνιστούν απειλή κατά της ασφάλειας και της κυριαρχίας της Δημοκρατίας».
Διευκρίνισε ότι για σκοπούς διερεύνησης των πιο πάνω αδικημάτων, δικαίωμα για άρση του απορρήτου θα έχει η Αστυνομία, η οποία θα εξασφαλίσει προς τούτο δικαστικό ένταλμα, ενώ για σκοπούς ασφάλειας και κυριαρχίας της Δημοκρατίας, δικαίωμα για άρση του απορρήτου, θα έχει και η ΚΥΠ, η οποία θα εξασφαλίσει προς τούτο γραπτή έγκριση του Γενικού Εισαγγελέα.
Σημείωσε επίσης ότι το σύστημα που θα χρησιμοποιηθεί για το σκοπό αυτό περιλαμβάνει ασφαλιστικές δικλείδες που διασφαλίζουν έναντι κάθε ενδεχόμενου παράνομης παρακολούθησης.
Ο Υπουργός ανέφερε ακόμη ότι παρέχεται δυνατότητα ιχνηλάτησης, δηλαδή τήρησης στοιχείων σχετικά με οποιαδήποτε παρακολούθηση, χωρίς να παρέχεται δυνατότητα οποιασδήποτε παρέμβασης, διαγραφής, αλλοίωσης ή παραβίασης των στοιχείων αυτών. Τόνισε ότι η παρακολούθηση ιδιωτικής επικοινωνίας κατά παραβίαση των διατάξεων του νόμου «επισύρει ιδιαίτερα αποτρεπτικές ποινές».
Σημείωσε ότι το πακέτο νομοσχεδίων αποτελεί «μια ουσιαστική, θεσμική απάντηση σε μια βεβαρημένη κατάσταση εγκληματικής δράσης», η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί συλλογικά.
«Η γραμμή άμυνας μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αυτά τα νομοσχέδια», είπε ο Υπουργός, καλώντας τους Βουλευτές να στηρίξουν αυτά τα νομοσχέδια ενισχύοντας στην πράξη την ασφάλεια της κοινωνίας και της Δημοκρατίας.
Ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, ανέφερε στην Επιτροπή ότι ως Νομική Υπηρεσία το θεωρούν «απαραίτητο όπλο, υπερόπλο θα έλεγα, για να μπορέσουμε να καταπολεμήσουμε την κατάσταση τόσο της αστυνομικής δίωξης των ποινικών αδικημάτων και του υποκόσμου, από την μια, όσο και των απειλών των οποίων η χώρα μας αντιμετωπίζει τη σημερινή περίοδο, όσο ποτέ άλλοτε».
Σημείωσε ότι το ζητούμενο είναι να υπάρχει η δυνατότητα παρακολούθησης με τρόπο που να είναι πρακτικός και εφαρμοστέος, προσθέτοντας ότι είναι κάτι το οποίο όλες οι χώρες έχουν.
Είπε ακόμη ότι το πακέτο νομοσχέδιων και γενικά η φιλοσοφία των παρακολουθήσεων παρέχει «ικανοποιητική κάλυψη» στην διασφάλιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Στη δική του τοποθέτηση, ο Αρχηγός Αστυνομίας Θεμιστός Αρναούτης, είπε ότι «είναι ουσιαστικής σημασίας» το όπλο της παρακολούθησης για την καταπολέμηση της διαφοράς και του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, κυρίως γιατί θα εξασφαλίζεται μαρτυρία για να αξιοποιηθεί ενώπιον του δικαστηρίου.
Ο Διοικητής της ΚΥΠ, Τάσος Τζιωνής, ανέφερε ότι η θέσπιση των εν λόγω νόμων θα δώσει στο κράτος τις αναγκαίες εξουσίες για να διασφαλίζει η Πολιτεία αποτελεσματικά την ασφάλεια καθώς και τα ανθρώπινα δικαιώματα. «Πρέπει να περάσουν αυτοί οι νόμοι για να έχουμε τα όπλα που χρειαζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε το οργανωμένο έγκλημα και την τρομοκρατία», αλλά και κινδύνους από εξωτερικές απειλές που ελέγχονται από κράτη, πρόσθεσε.
Η Επίτροπος Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, Μαρία Χριστοφίδου, υπογράμμισε ότι το απόρρητο των επικοινωνιών αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και ότι οποιαδήποτε επέμβαση σε αυτό θα πρέπει να πραγματοποιείται με πλήρη σεβασμό στις αρχές της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της νομιμότητας καθώς και με επαρκείς θεσμικές εγγυήσεις.
Εκ μέρους της CYTA εκφράστηκε η θέση ότι το προτεινόμενο πλαίσιο μπορεί να λειτουργήσει εφόσον οι πρόνοιες είναι ξεκάθαρες και εφαρμόσιμες και υπάρχει σαφής διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων. Η επιχειρησιακή ευθύνη για ενεργοποίηση των παρακολουθήσεων ανήκει αποκλειστικά στις αρχές ανέφερε, σημειώνοντας ότι το κόστος συντήρησης θα πρέπει να καλύπτεται από το κράτος. Οι εκπρόσωποι των υπόλοιπων παρόχων ανέφεραν ότι συμφωνούν με αυτή την τοποθέτηση.
«Η Κυπριακή Δημοκρατία άργησε πάρα πολύ να προχωρήσει σε τούτη ακριβώς τη ρύθμιση, μια ρύθμιση που ισχύει σε όλα τα υπόλοιπα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι ένα βασικότατο όπλο για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος», είπε σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρία ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νίκος Τορναρίτης.
Σημείωσε ότι θα υπάρχουν «ισχυρότατες» δικλείδες ασφαλείας και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, «τα οποία προτάσσουμε ως αιχμή του δόρατος». Σημείωσε ότι όποιος προβεί σε παράνομη παρακολούθηση, θα υπόκειται ή θα απειλείται με φυλάκιση 10 χρόνων.
Ο κ. Τορναρίτης ανέφερε ότι ως ΔΗΣΥ, θεωρούν αναγκαιότητα την αναθεώρηση του Συντάγματος, «γιατί δεν μπορεί να συνεχίσουμε να μιλάμε μόνο στα λόγια, πρέπει να κάνουμε και πράξεις, αν πραγματικά θέλουμε να περιορίσουμε το οργανωμένο έγκλημα στην πατρίδα μας, αλλά και την τρομοκρατική απειλή».
Σε ερώτηση δημοσιογράφου για στήριξη των νομοσχέδιων, ο κ. Τορναρίτης σημείωσε ότι χρειάζονται 38 ψήφοι για να αναθεωρηθεί το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. «Θέλω να ελπίζω ότι όλοι θα αρθούν στο ύψος των περιστάσεων», και θα κατανοήσουν την κρισιμότητα όχι μόνο των στιγμών, αλλά του γεγονότος ότι ενώ όλα τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν το συγκεκριμένο δικαίωμα, πρέπει να το αποκτήσει και η Κυπριακή Δημοκρατία μέσω των δυνάμεων ασφαλείας του κράτους, είπε.
KYΠΕ
Politis
Bills to Monitor Telecommunications Promoted by the Ministry of Justice - Response to Crime, Says Fytiris
The Ministry of Justice is promoting bills to monitor telecommunications as a response to the increase in criminal activity. The bills concern the amendment of the Constitution to broaden the reasons for lifting the confidentiality of communications, including serious crimes such as attempted murder, human trafficking, terrorism, and illegal trafficking of migrants. Lifting the confidentiality will require written approval from the Attorney General. Minister of Justice Kostas Fytiris emphasized that these measures aim to strengthen the security and sovereignty of the Republic, while fundamental rights will be respected. The bills have been approved by the Council of Ministers and will be submitted to Parliament immediately.
