Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε δραστική κίνηση για την προστασία της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς από τον Αφθώδης πυρετός, θέτοντας πλέον ολόκληρη την Κυπριακή Δημοκρατία σε καθεστώς «περαιτέρω απαγορευμένης ζώνης».
Η απόφαση ελήφθη μετά τη ραγδαία αύξηση των εστιών της νόσου και τις δυσκολίες στην πλήρη εφαρμογή των πρωτοκόλλων διαχείρισης στις μολυσμένες μονάδες. Με την εκτελεστική αυτή απόφαση, η κρίση μετατρέπεται ουσιαστικά από τοπική σε παγκύπρια, επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς στις μετακινήσεις ζώων και στις εξαγωγές μέχρι τουλάχιστον την 1η Μαΐου 2026.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μέχρι σήμερα έχουν θανατωθεί περίπου 16.000 ζώα, δηλαδή περίπου το 50% των ζώων που βρίσκονται σε μονάδες όπου επιβεβαιώθηκε η νόσος. Η ελλιπής ολοκλήρωση των θανατώσεων θεωρείται βασικός παράγοντας που διατηρεί ενεργές τις εστίες.
Υπό το βάρος αυτών των εξελίξεων, ο Επίτροπος Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων της ΕΕ Όλιβερ Βάρχελι αποφάσισε την επέκταση των περιοριστικών μέτρων ώστε να καλύπτουν ολόκληρη την Κύπρο.
Οι μολυσμένες μονάδες, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές, λειτουργούν ως πιθανές εστίες διασποράς, γεγονός που οδήγησε στην υιοθέτηση παγκύπριων μέτρων με στόχο την απομόνωση του ιού και την προστασία της ενιαίας αγοράς της ΕΕ.
Τα βασικά μέτρα που ισχύουν
Με βάση το πλαίσιο που έχει τεθεί από τις αρμόδιες αρχές και την Κομισιόν:
- Η απόφαση της Επιτροπής επεκτείνει τις ζώνες περιορισμού σε ολόκληρη τη χώρα.
- Οι περιορισμοί αφορούν κυρίως προϊόντα ζωικής προέλευσης που δεν έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, όπως νωπό κρέας.
- Η κατάσταση αξιολογείται συνεχώς, με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα και τις εργαστηριακές εξετάσεις.
- Οι εξαγωγές χοιρινού κρέατος από την Κύπρο – που φτάνουν περίπου τα 1.000 σφάγια εβδομαδιαίως – επηρεάζονται από τα μέτρα.
- Οι περιορισμοί ισχύουν μέχρι την 1η Μαΐου 2026, με δυνατότητα παράτασης ή άρσης τους ανάλογα με την πορεία της νόσου.
Τι σημαίνει πρακτικά η «περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη»
Η ένταξη ολόκληρης της Κύπρου σε αυτή την κατηγορία σημαίνει ότι:
- κάθε περιοχή εκτός των ζωνών προστασίας 3 και 10 χιλιομέτρων από τις εστίες θεωρείται πλέον «περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη»,
- εφαρμόζονται παντού μέτρα ελέγχου βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2020/687,
- στόχος είναι να αποτραπεί η διασπορά του ιού εκτός των ήδη επηρεαζόμενων περιοχών, κυρίως στην επαρχία Λάρνακα.
Γιατί εξαιρείται το χαλλούμι
Παρά τους περιορισμούς, το Χαλλούμι συνεχίζει να εξάγεται κανονικά.
Ο λόγος είναι ότι η παραγωγική διαδικασία του προϊόντος περιλαμβάνει θερμική επεξεργασία σε θερμοκρασίες άνω των 90°C, επίπεδο που υπερβαίνει τις διεθνείς απαιτήσεις για την εξουδετέρωση του ιού.
Χάρη σε αυτή τη διαδικασία, χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και η Αυστραλία συνεχίζουν να αποδέχονται το προϊόν ως ασφαλές.
Αντίθετα, οι περιορισμοί παραμένουν για το νωπό κρέας, το μη επεξεργασμένο γάλα και ζωικά υποπροϊόντα όπως δέρματα και μαλλί.
Σε συναγερμό κυβέρνηση και Βουλή
Το θέμα του αφθώδους πυρετού αναμένεται να απασχολήσει το Υπουργικό Συμβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος προανήγγειλε αποφάσεις για στήριξη της κτηνοτροφίας.
Παράλληλα, η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας συνεδριάζει εκτάκτως εν μέσω έντονων αντιδράσεων των κτηνοτρόφων, που αντιδρούν στις μαζικές θανατώσεις ζώων.
Ο πρόεδρος της επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιαννάκης Γαβριήλ ζήτησε σαφείς απαντήσεις από την κυβέρνηση για τη διαχείριση της κρίσης και τα επόμενα βήματα.
Η διασπορά της νόσου εντοπίζεται κυρίως στην επαρχία Λάρνακας, με περιοχές όπως τα Λειβάδια Λάρνακας, η Ορόκλινη, οι Τρούλλοι, η Αραδίππου και η Δρομολαξιά να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Συνολικά ο ιός έχει εντοπιστεί σε 38 εκμεταλλεύσεις, με σχεδόν 25.000 ζώα να βρίσκονται σε μονάδες όπου έχουν επιβεβαιωθεί κρούσματα.
Ταυτόχρονα προχωρούν οι εμβολιασμοί, ενώ στην Κύπρο έχουν φθάσει κτηνίατροι από ευρωπαϊκές χώρες για να συνδράμουν στην αντιμετώπιση της κρίσης.
Commission: Entire Cyprus Under Restriction Due to Foot-and-Mouth Disease Until May 1st
The European Commission has placed the entire Republic of Cyprus under a “further restricted zone” due to the spread of foot-and-mouth disease, extending the restrictions that previously applied only to specific areas. The decision was made due to the rapid increase in disease outbreaks and the difficulties in fully implementing management protocols. The measures will be in effect until May 1, 2026, with the possibility of extension. To date, approximately 16,000 animals have died, representing 50% of the animals in infected units. The incomplete completion of culling is considered a major factor maintaining active outbreaks. The measures include restrictions on animal movements and exports, with the exception of halloumi, the production of which involves heat treatment that neutralizes the virus. Placing the entire Cyprus under this category means that control measures based on Regulation (EU) 2020/687 apply everywhere, with the aim of preventing the spread of the virus. The government and Parliament are on alert and are expected to discuss the issue urgently.
