Carnival 2026: Limited Measures to Address Toxic Sprays - Ban on Street Vendors and Loopholes

Τροχοπέδη στην ανεξέλεγκτη χρήση αερολυμάτων, τα γνωστά σπρέι, επιχειρούν να βάλουν στις φετινές καρναβαλίστικές εκδηλώσεις οι τοπικές Αρχές, μετά τις καταγγελίες που έγιναν τους περασμένους μήνες στη Βουλή, όπου το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας ανέδειξε τη διάσταση των καρκινογόνων, μεταλλαξιογόνων ή τοξικών ουσιών. Ωστόσο μέτρα, όπως η απόφαση να μην αδειοδοτήσουν φέτος πλανοδιοπώλες γιά διάθεση αυτών των προϊόντων κατά τη διάρκεια των παρελάσεων και άλλων καρναβαλίστικων εκδηλώσεων, στους γνωστούς υπαίθριους πάγκους, δεν είναι αρκετά, για να χτυπηθεί το πρόβλημα στη ρίζα του, καθώς υπάρχουν πάρα πολλά άλλα σημεία πώλησης και τρόποι διάθεσης αυτών των προϊόντων στο κοινό, όπως περίπτερα, υπεραγορές και πλανοδιοπώλες, με αποτέλεσμα αυτά να αγοράζονται από καταναλωτές ή ακόμα και από παιδιά, δηλαδή άτομα που δεν είναι σωστά ενημερωμένα για την επικινδυνότητα των προϊόντων αυτών.
Αποφάσισαν να μη δώσουν άδειες
Σε δηλώσεις του στον «Π» ο δήμαρχος Λεμεσού, Γιάννης Αρμεύτης, ανέφερε ότι φέτος ο Δήμος δεν έδωσε άδεια πλανοδιοπώλησης, στοχευμένα για σπρέι, και θα εξετάσουν στη συνέχεια εάν αυτό το μέτρο μπορεί να βοηθήσει, τουλάχιστον περιορίζοντας το πρόβλημα. Την ίδια ώρα σημείωσε ότι πριν 8-9 μήνες ο Δήμος έστειλε επιστολές στο Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, για να απαγορευτεί η εισαγωγή αυτών των προϊόντων, χωρίς, όπως είπε, να λάβουν απάντηση.
Ζητούν ελέγχους απο την Αστυνομία
Ως δεύτερο βήμα, ο Δήμος ενημέρωσε για τη φετινή απαγόρευση την Αστυνομία, ώστε να προβαίνει σε ελέγχους κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων. Σύμφωνα με τον κ. Αρμεύτη την περασμένη Τετάρτη, παραμονή της έναρξης των εορταστικών εκδηλώσεων, έστειλαν ξανά υπενθύμιση στον διευθυντή της Αστυνομικής Διεύθυνσης Λεμεσού, όπου αναφέρεται ρητά ότι η πλανοδιοπώληση των σπρέι έχει απαγορευτεί από τον Δήμο.
Όπως ανέφερε, οι λειτουργοί του Δήμου δεν έχουν τις εξουσίες για να διενεργούν αυτούς τους ελέγχους, για να σημειώσει ότι και αυτό το ζήτημα θα μπορέσει να ρυθμιστεί με τη σύσταση Δημοτικής Αστυνομίας.
Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του ανταποκριτή του «Π» στη Λεμεσό, μετά τη δημόσια περσινή αντιπαράθεση σχετικά με το κόστος της αστυνόμευσης και το αίτημα της Αστυνομίας για να πληρωθεί από τον Δήμο Λεμεσού, φέτος τα έξοδα θα καλυφθούν από τον προϋπολογισμό της Δύναμης. Το ζήτημα έφτασε μέχρι και τη Νομική Υπηρεσία, η οποία πριν δύο μήνες γνωμάτευσε ότι ο Δήμος Λεμεσού είχε δίκιο και ότι τα έξοδα πρέπει να καλύπτονται από τον προϋπολογισμό της Αστυνομίας. Προς αυτήν την κατεύθυνση ήδη πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ του Δήμου Λεμεσού και της Αστυνομικής Διεύθυνσης της πόλης και πάρθηκαν συγκεκριμένα μέτρα για φέτος.
Έκκληση προς το κοινό να αποφύγει τη χρήση των σπρέι στις καρναβαλίστικες εκδηλώσεις έκανε ο κ. Αρμεύτης, σημειώνοντας ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι για να εκφράσει τη χαρά του. «Υπάρχει και ο χαρτοπολέμος. Και θα τα καθαρίσουμε στο τέλος», είπε χαρακτηριστικά.
«Οξύμωρο μέτρο»
Από την πλευρά του, ο αντιδήμαρχος Αγλαντζιάς, Ανδρέας Κωνσταντίνου, ανέφερε ότι και ο Δήμος Λευκωσίας δεν θα δώσει φέτος άδειες πλανοδιοπώλησης για σπρέι, για την καρναβαλίστικη παρέλαση στην Αγλαντζιά και άλλες εκδηλώσεις. Σημείωσε ότι τα προηγούμενα χρόνια μπορούσε κάποιος να καταβάλει το ποσό των 80 ευρώ και να εξασφαλίσει αυτήν την άδεια, στήνοντας πάγκο. Ωστόσο, όπως παραδέχτηκε, το νέο μέτρο είναι οξύμωρο, διότι την ίδια ώρα ο Δήμος δεν μπορεί να ελέγξει τα σπρέι που πωλούνται σε άλλα σημεία, όπως τα περίπτερα και τα καταστήματα παιχνιδιών της περιοχής.
Την ίδια ώρα τόνισε τη δυσκολία αποτροπής πλανοδιοπολών άλλων προϊόντων από το να πωλούν στο κοινό και σπρέι. Σε αντίθεση με τη Λεμεσό, ο κ. Κωνσταντίνου μετέφερε την άρνηση της Αστυνομίας να δώσει το παρών της και να αναλάβει το κόστος της αστυνόμευσης για την καρναβαλίστικη παρέλαση στην Αγλαντζιά. Όπως είπε, μόνο οι αστυνομικοί θα μπορούσαν να επιβάλουν στους πλανοδιοπώλες την απόφαση του Δήμου για την απαγόρευση διάθεσης των σπρέι.
Ο Δήμος Λεμεσού ενημέρωσε για την απαγόρευση πώλησης των σπρέι την Αστυνομία, ώστε να προβαίνει σε ελέγχους κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων. Όπως ανέφερε στον «Π» ο δήμαρχος, Γιάννης Αρμεύτης, οι λειτουργοί του Δήμου δεν έχουν τις εξουσίες για να διενεργούν αυτούς τους ελέγχους, για να σημειώσει ότι και αυτό το ζήτημα θα μπορέσει να ρυθμιστεί με τη σύσταση Δημοτικής Αστυνομίας.
Προειδοποιεί το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας
Παρά τις προειδοποιήσεις στις οποίες προχωρά τα τελευταία χρόνια αυτήν την περίοδο το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, ότι ορισμένα είδη σπρέι, δεν θα έπρεπε να διατίθενται για πώληση στους καταναλωτές και ιδιαίτερα στα παιδιά κατά τις εκδηλώσεις του καρναβαλιού, διότι σύμφωνα με το λεκτικό στις ανακοινώσεις «περιέχουν ουσίες, οι οποίες ταξινομούνται ως καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες ή τοξικές», οι εικόνες στις καρναβαλίστικές παρελάσεις των προηγούμενων χρόνων έχουν δείξει ότι τα μηνύματα δεν έχουν φτάσει και εμπεδωθεί σε «ευήκοα ώτα». Αν και, όπως προνοεί η νομοθεσία, τα σπρέι, τα οποία χρησιμοποιούνται για ψυχαγωγικούς και διακοσμητικούς σκοπούς (π.χ. αφροί, σερπαντίνες, λαμπυρίζουσα σκόνη - glitter κ.λπ.) φέρουν στην ετικέτα τους -συνήθως με ψιλά γράμματα- τη φράση «μόνο για επαγγελματική χρήση», αντ’ αυτού αγοράζονται μαζικά από καταναλωτές ή ακόμα και από παιδιά, ώστε στην κυριολεξία να «λούζουν» το ανθρώπινο σώμα με το περιεχόμενό τους.
Σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο Αγλαντζιάς, Ανδρέα Κωνσταντίνου, το νέο μέτρο είναι οξύμωρο, διότι την ίδια ώρα ο Δήμος Λευκωσίας δεν μπορεί να ελέγξει τα σπρέι που πωλούνται σε άλλα σημεία, όπως τα περίπτερα και τα καταστήματα παιχνιδιών της περιοχής.
«Παρακάμπτουν» οι έμποροι
Όπως λέχθηκε από το Τμήμα τον περασμένο Νοέμβριο στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής (σε μία δεύτερη συνεδρίαση για το θέμα μετά τις καρναβαλίστικές εκδηλώσεις ου 2025), ορισμένοι έμποροι, για να «παρακάμψουν» τις συστάσεις απαγόρευσης, έχουν φτάσει σε σημείο να εισάγουν και να διαθέτουν στην αγορά προϊόντα με νέο προωθητικό αέριο, του οποίου οι χημικές ουσίες είναι μεν στα επιτρεπόμενα από την ΕΕ όρια, αλλά εξίσου καρκινογόνες για την ανθρώπινη υγεία, διότι χρησιμοποιούνται από μη επαγγελματίες και σε κλίμα ασυδοσίας και υπερβολής, όπως αυτό που επικρατεί τα τελευταία χρόνια σε καρναβαλίστικες παρελάσεις στην Κύπρο. Το αποτέλεσμα από το άκουσμα αυτής της πρακτικής ήταν να παγώσει η αίθουσα της συζήτησης, σύμφωνα με ανάρτηση που έκανε εκείνες τις μέρες ο πρόεδρος της Επιτροπής Χαράλαμπος Θεοπέμπτου στην πλατφόρμα «X». Εκείνη η συνεδρίαση έγινε διότι οι Δήμοι ζήτησαν επιπλέον ενημέρωση για τους κινδύνους και τα νομοθετικά μέτρα, τα οποία θα μπορούσαν να ληφθούν, ώστε να προγραμμάτιζαν αναλόγως τις παρελάσεις τους 2026.
«Εικόνες παιδιών που κάνουν γαργάρες με τον αφρό»
«Τα σπρέι που κυκλοφορούν στην αγορά είναι συμμορφούμενα με τη νομοθεσία, καθώς αναγράφεται η σήμανση ότι είναι εύφλεκτα και ότι προορίζονται για επαγελματική χρήση, αλλά γίνεται κακή χρήση», ανέφερε στον «Π» χημικός με άριστη γνώση του θέματος, σε προηγούμενο ρεπορτάζ του «Π». «Είναι ‘‘επαγγελματική χρήση’’, όταν τα πλήθη ρίχνουν το περιεχόμενο πάνω στις μαζορέτες και στους υπόλοιπους; Όταν βλέπεις ακόμα και εικόνες παιδιών, τα οποία κάνουν γαργάρες με τον αφρό;» διερωτήθηκε. Επίσης σημείωσε ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας εξάντλησε τα περιθώρια των προσπαθειών του, μέσα στα πλαίσια των νομοθεσιών που εποπτεύει, και τώρα θα πρέπει να δουν το θέμα οι Δήμοι.
Περιλούζουν μανιωδώς
Το Σώμα Κυπρίων Οδηγών (ΣΚΟ) Λεμεσού, το οποίο συμμετείχε στις συζητήσεις στη Βουλή, είχε αναφέρει ότι στην επόμενη καρναβαλίστικη παρέλαση στη Λεμεσό θα προσλάβει ιδιωτικούς φρουρούς, οι οποίοι δε θα επιτρέψουν να χρησιμοποιηθούν σπρέι με «στόχο» τις μαζορέτες. Όπως ενημέρωσαν, κάθε χρόνο μανιωδώς οι καρναβαλιστές επιδώκουν να περιλούζουν με το περιεχόμενό τους τις μαζορέτες, στοχεύοντας ειδικά στο πρόσωπο, προκαλώντας όχι μόνο ζημιές στα κοστούμια αλλα και εξανθήματα στο δέρμα. Εξάλλου, πέρα από τον κίνδυνο στον οποίο τίθεται η ανθρώπινη υγεία, προκαλούνται και καταστροφές σε μουσικά όργανα, όπως λέχθηκε στη Βουλή.