Audit Committee: Uncollected Revenues, Foreclosures and Understaffing at the Land Registry

Ανείσπρακτα έσοδα, επιτάξεις και υποστελέχωση τα προβλήματα του Κτηματολογίου λέχθηκε στην Επ. Ελέγχου – Όσα λέχθηκαν στη Βουλή
Το ύψος των ανείσπρακτων εσόδων, οι επιτάξεις περιουσιών για αμυντικούς σκοπούς και η υποστελέχωση είναι τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, διαπίστωσε την Πέμπτη η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου, η οποία εξέτασε αυτεπάγγελτα την Έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας.
Η εκπρόσωπος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, Μαρία Παύλου, ανέφερε ότι η έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας «έδειξε σοβαρές και διαχρονικές αδυναμίες του Τμήματος», σημειώνοντας ότι τα ευρήματα της έκθεσης εξάχθηκαν από τυχαίο δείγμα και όχι από στοχευμένα προβληματικές περιπτώσεις.
Η κ. Παύλου είπε ότι, σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Ελεγκτή, τα ανείσπρακτα έσοδα του Τμήματος Κτηματολογίου ανήλθαν στα €18,5 εκατ. το 2024, σημειώνοντας αύξηση €3 εκατ. σε σχέση με το 2023. Υπάρχει σοβαρή αδυναμία στην παρακολούθηση των συμβάσεων μίσθωσης και στη λήψη μέτρων κατά των οφειλετών, με αποτέλεσμα οι οφειλές «να συσσωρευθούν επικίνδυνα, με ενδεχόμενο να χαθούν δημόσια έσοδα», τόνισε.
Στα μέσα του 2025 υπήρχαν σχεδόν 8000 εκκρεμείς αιτήσεις για μίσθωση κρατικής γης, ανέφερε η εκπρόσωπος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, προσθέτοντας ότι ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσής τους είναι περίπου 8 έτη.
«Με βάση τον νόμο, διατίθεται κρατική γη σε ιδιώτη, ο οποίος την εντοπίζει και υποβάλλει αίτημα. Θεωρούμε ότι αυτό δεν διασφαλίζει τη διαφάνεια», τόνισε. Παράλληλα, είπε ότι οι παράνομες εκμισθώσεις κρατικής γης είχαν ανέλθει σε 1100 το 2024, σημειώνοντας ότι κάποιες από αυτές εκκρεμούν πέραν των 15 ετών.
Χρησιμοποιείται ιδιωτική γη για επιτάξεις χωρίς να υπήρξε ποτέ διάταγμα ή χωρίς να υπάρχει σε ισχύ διάταγμα για μεγάλο χρονικό διάστημα, ανέφερε η Μαρία Παύλου, υποδεικνύοντας ότι οι απαλλοτριώσεις θα ήταν «ορθότερη πρακτική» από τις επιτάξεις.
Την ίδια ώρα, είπε ότι εντοπίστηκαν εκτεταμένες καθυστερήσεις στην εκτέλεση δραστηριοτήτων του Τμήματος Κτηματολογίου. Τα εκτεταμένα χρονοδιαγράμματα αποκλίνουν από αυτά που θεωρούνται αποδεκτά και λογικά, προκαλώντας την αγανάκτηση των πολιτών, επεσήμανε.
Απαντώντας στην εκπρόσωπο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, ανέφερε ότι το Κτηματολόγιο «είναι ο φτωχός συγγενής του Δημοσίου». Είναι υπηρεσία που έχει αποψιλωθεί και ουδείς δίδει σημασία στη στελέχωσή της, σημείωσε, υποδεικνύοντας ότι τμήματα που είναι στην πρώτη γραμμή πρέπει να στελεχώνονται σωστά.
Απαντώντας στον Ζαχαρία Κουλία, η Μαρία Παύλου συμφώνησε μαζί του, λέγοντας ότι το Κτηματολόγιο είναι όντως στην πρώτη γραμμή και ότι πρέπει να γίνουν αλλαγές για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
Ο κ. Κουλίας είπε ότι δικαίως αγανακτούν οι πολίτες, προσθέτοντας ότι υπάρχει δυσφορία και πρέπει να βρεθούν λύσεις.
Από την πλευρά του, ο Διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου, Νεοκλής Νεοκλέους, είπε ότι «οι ενέργειές μας είναι διαφανείς» και ότι «είμαστε πρότυπο σε ευρωπαϊκό επίπεδο», προσθέτοντας πως η συνεργασία του Τμήματος με τον Γενικό Ελεγκτή «ήταν ανέκαθεν καλή».
Τρέχουν πολύ μεγάλα έργα τώρα στο Τμήμα, ανέφερε ο κ. Νεοκλέους, τονίζοντας ότι το Τμήμα είναι πρωτοπόρο στη χρήση της τεχνολογίας. Από το 2016 υπάρχει η Πύλη Κτηματολογίου, είπε, σημειώνοντας ότι ο διαδραστικός χάρτης που βρίσκεται στην Πύλη δέχθηκε 9,3 εκατ. επισκέψεις πέρυσι.
Η κτηματαγορά έχει αλλάξει και ο όγκος εργασίας του Τμήματος έχει αυξηθεί, επεσήμανε. Παράλληλα, εξήγησε ότι το Τμήμα αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη έλλειψη προσωπικού στις επαρχίες Λεμεσού και Πάφου, όπου υπάρχει η μεγαλύτερη ροή εργασιών. Από τον Ιούλιο του 2025 μέχρι σήμερα αποχώρησαν από το Τμήμα 44 άτομα, είπε, προσθέτοντας ότι υπάρχουν 60 κενές θέσεις κτηματολογικών γραφέων, 39 κενές θέσεις τεχνικών-μηχανικών και 25 κενές θέσεις για τις κλίμακες Α8-Α10-Α11.
Αποτελεί «μέριμνά μας» η στενή παρακολούθηση των ανείσπρακτων εσόδων, ανέφερε ο Διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου, σημειώνοντας ότι «το μόνο μας όπλο είναι η παραπομπή αυτών των υποθέσεων στη Νομική Υπηρεσία».
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, ανέφερε ότι «εδώ και 3 χρόνια περιμένουμε κανονισμούς» για την παραχώρηση κρατικής γης για εμπορικούς σκοπούς. «Η Βουλή δεν είναι κορόιδο», είπε χαρακτηριστικά. «Η Βουλή θα κλείσει και ακόμη δεν έχουν έρθει οι κανονισμοί», συμπλήρωσε.
Απαντώντας στον Χρίστο Χριστοφίδη, ο Νεοκλής Νεοκλέους είπε ότι οι κανονισμοί είναι έτοιμοι, προσθέτοντας ότι σε λίγες μέρες θα γίνει δημόσια διαβούλευση.
Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, σημείωσε ότι πρέπει κάτι να γίνει με τις επιτάξεις ιδιωτικών περιουσιών που γίνονται εν αγνοία των πολιτών και του Κτηματολογίου.
Απαντώντας στον Ζαχαρία Κουλία, ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας, Στέλιος Κουντούρης, ανέφερε ότι το Υπουργείο παρακάθισε σε σύσκεψη μαζί με το Τμήμα Κτηματολογίου και το ΓΕΕΦ για να βρεθούν λύσεις σε θέματα επιτάξεων και απαλλοτριώσεων. «Έχουμε ξεκινήσει τις σχετικές προσπάθειες. Προσπαθούμε μαζί με το ΓΕΕΦ να βρούμε λύσεις», τόνισε.
Ο κ. Κουλίας σημείωσε ότι δεν γίνεται να επιτάσσονται τεμάχια για δεκαετίες χωρίς να απαλλοτριώνονται, επισημαίνοντας ότι «είμαστε κράτος δικαίου».
Απαντώντας στον κ. Κουλία, ο κ. Κουντούρης ανέφερε ότι το ΓΕΕΦ έχει ξεκινήσει τη διαδικασία ανεύρεσης των τεμαχίων που έχουν επιταχθεί από στρατόπεδα με σκοπό την απαλλοτρίωσή τους. «Όταν ένας ιδιοκτήτης τεμαχίου αιτείται απαλλοτρίωση, προχωρούμε αμέσως», πρόσθεσε.
Εκπρόσωπος του Υπουργείου Άμυνας ανέφερε ότι τα επιταγμένα κτήματα ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες, με τον Ζαχαρία Κουλία να απαντά ότι οι ιδιοκτήτες των επιταγμένων τεμαχίων θα πρέπει να αποζημιωθούν.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Κώστας Κώστα, είπε ότι, ως προς το θέμα των επιτάξεων, «ουδέποτε η Πολιτεία είχε κάποιο σχεδιασμό», αναφέροντας ως παράδειγμα την επέκταση των πολεοδομικών ζωνών μέχρι την είσοδο των πεδίων βολής Τσερίου και Παλώδιας. Παράλληλα, ζήτησε από τις υπηρεσίες να ξεκαθαρίσουν το καθεστώς των επιταγμένων τεμαχίων, είτε με απαλλοτρίωση είτε με ανταλλαγή με κρατική γη.
Η Βουλεύτρια του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, απευθυνόμενη προς τον Νεοκλή Νεοκλέους, ρώτησε «πώς είναι δυνατόν οι πολίτες να περιμένουν δεκαετίες για τη διεκπεραίωση των υποθέσεών τους» και «ποια ευθύνη αναλαμβάνει το αρμόδιο Υπουργείο που οι πολίτες δεν μπορούν να διεκπεραιώσουν τις υποθέσεις τους».
Ακόμη, ρώτησε αν υπάρχει σχέδιο ενίσχυσης του προσωπικού ή ψηφιοποίησης των υπηρεσιών του Κτηματολογίου, καθώς και αν προτίθεται η Κυβέρνηση να δημιουργήσει μηχανισμό αποζημίωσης των πολιτών που επηρεάζονται από καθυστερήσεις στις αποφάσεις της Διοίκησης.
Απαντώντας στην κ. Σούπερμαν, ο κ. Νεοκλέους είπε ότι «είμαστε πολύ μπροστά στην ψηφιοποίηση», προσθέτοντας ότι το Τμήμα Κτηματολογίου απασχολεί το ζήτημα του προσωπικού, ειδικά σε Λεμεσό και Πάφο, καθώς και το κόστος των καθυστερήσεων.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια για την παραχώρηση κρατικής γης για εμπορικούς σκοπούς. «Ενώ εκκρεμούσαν οι σχετικοί κανονισμοί, ήρθε η τροποποίηση της νομοθεσίας για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια», σημείωσε. «Δεν υπάρχει περίπτωση να αφήσουμε αυτό το θέμα να παραμένει αρρύθμιστο για άλλα δύο χρόνια», υπογράμμισε.
«Τι θα γίνει με τα ανείσπρακτα έσοδα; Πώς προγραμματίζει το Κτηματολόγιο να λύσει τις εκκρεμείς υποθέσεις;», ρώτησε τον Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου, Νεοκλή Νεοκλέους.
Η ανεξάρτητη Βουλεύτρια, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, έκανε λόγο για «δομική δυσλειτουργία στο Κτηματολόγιο», σημειώνοντας ότι «δεν εξηγούνται διαφορετικά οι καθυστερήσεις στις υποθέσεις».
Απευθυνόμενη προς τον κ. Νεοκλέους, ρώτησε αν το Τμήμα χρειάζεται μόνιμο ή έκτακτο προσωπικό, αν έχουν ψηφιοποιηθεί όλες οι υπηρεσίες του Τμήματος, αν πρέπει να θεσπισθεί νομοθετικά το χρονικό πλαίσιο διεκπεραίωσης των υποθέσεων, καθώς και αν υπάρχουν δείκτες αποδοτικότητας του Τμήματος.
Παράλληλα, ζήτησε να πληροφορηθεί τα στοιχεία των μεγαλοοφειλετών, κάνοντας λόγο για «διαφθορά». «Το σύστημα πληροφοριών του Τμήματος παράγει ή δεν παράγει αξιόπιστα δεδομένα;», ρώτησε.
Απαντώντας στην κ. Ατταλίδου, ο κ. Νεοκλέους είπε ότι το Τμήμα Κτηματολογίου έχει ψηφιοποιήσει όλη την Κύπρο, συμπεριλαμβανομένων και των κατεχόμενων περιοχών, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα. Την ίδια ώρα, ανέφερε ότι υπάρχουν δείκτες αποδοτικότητας. Σε σχέση με το θέμα του προσωπικού, σημείωσε ότι χρειάζεται πείρα και επένδυση στην εκπαίδευση.
Σε δηλώσεις μετά τη συνεδρίαση της Επιτροπής, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, είπε ότι το Κτηματολόγιο αποψιλώθηκε κατά 50 υπαλλήλους, τους οποίους προσέλαβαν οι ΕΟΑ με πολύ υψηλότερες κλίμακες.
«Πρέπει το κράτος πάραυτα να αναδιαρθρώσει τις κλίμακες των υπαλλήλων των Κτηματολογίου, ιδιαίτερα εκείνων που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή εξυπηρέτησης των πολιτών, καθότι διαχειρίζονται σημαντικές υποθέσεις και χρειάζονται και ιδιαίτερη τεχνογνωσία», υπέδειξε.
Αναφερόμενος στην επίταξη περιουσιών από το ΓΕΕΦ, το χαρακτήρισε «άδικο μέτρο το οποίο πρέπει πάραυτα να δουν τα Υπουργεία Άμυνας και Εσωτερικών».
Η Βουλεύτρια του ΔΗΣΥ, Ρίτα Σούπερμαν, δήλωσε ότι «η Κυβέρνηση οφείλει να δώσει σαφείς απαντήσεις και να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πρώτιστα για την ενίσχυση του Κτηματολογίου, για την επιτάχυνση των διαδικασιών, αλλά και για την ορθολογική διαχείριση των επιτάξεων γης».
«Οι πολίτες δεν μπορούν να πληρώνουν το τίμημα της γραφειοκρατίας και της αδράνειας του κράτους», σημείωσε.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, δήλωσε ότι είχε καταθέσει πρόταση νόμου που προνοεί την παραχώρηση κρατικής γης για εμπορικούς σκοπούς με πλειοδοτικό διαγωνισμό, σημειώνοντας ότι η πρόταση πρέπει να προωθηθεί αμέσως στην Ολομέλεια προς ψήφιση.
Η συζήτηση έχει εξαντληθεί, ανέφερε, προσθέτοντας ότι «δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κοροϊδία».
Η ανεξάρτητη Βουλεύτρια, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, δήλωσε ότι χρειάζεται η πλήρης ψηφιοποίηση όλων των διαδικασιών του Κτηματολογίου, «ούτως ώστε να υπάρχει ένα σύγχρονο ψηφιακό κτηματολόγιο και οι διαδικασίες να γίνονται γρήγορα με διαφάνεια και χωρίς περιττή γραφειοκρατία».
«Η διαχείριση της δημόσιας περιουσίας δεν είναι τεχνικό θέμα, είναι ζήτημα που άπτεται και της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος και η Κύπρος χρειάζεται διαφάνεια, ψηφιακό σύστημα Κτηματολογίου και αυτό πρέπει να γίνει χθες», κατέληξε.
Πηγή: ΚΥΠΕ