Δεν ήταν άγνωστη ως φορολογικός παράδεισος στον Έπσταϊν η Κύπρος

Πρόταση για να χρησιμοποιηθεί η Κύπρος ως φορολογική έδρα εταιρείας με το πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ Εχούντ Μπάρακ, απορρίπτεται και επιλέγεται το Λουξεμβούργο. Η Κύπρος θεωρείται επικίνδυνο γιατί βρίσκεται στο μικροσκόπιο αρχών για ξέπλυμα ρωσικού χρήματος.
Πριν λίγα 24ωρα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ αποδέσμευσε ακόμη ένα τεράστιο πακέτο υλικού για την υπόθεση του Τζέφρι Έπσταϊν. Πρόκειται για πάνω από 3 εκατομμύρια σελίδες, μαζί με χιλιάδες βίντεο και φωτογραφίες, στο πλαίσιο της νομοθεσίας για τη δημοσιοποίηση των «Epstein files».
Μέσα από αυτό το υλικό, η Κύπρος εμφανίζεται όχι ως «σκηνικό εγκλήματος» αλλά ως σημείο αναφοράς σε αλληλογραφία του Έπσταϊν με πρόσωπα του διεθνούς δικτύου επαφών του. Τα κυπριακά ίχνη που έχουν ήδη εντοπιστεί συγκεντρώνονται κυρίως σε τρεις άξονες. Φορολογική έδρα, τραπεζική δραστηριότητα με εμπλοκή του ρωσικού παράγοντα και παρουσία στελέχους που συνδέεται με την διαχείριση του λιμανιού Λεμεσού.
Τα «κυπριακά» mails
Σε αλληλογραφία του Ιουλίου 2017, ανάμεσα στην Νικόλ Γιούνκερμαν, τον Έπσταϊν και τον πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ Εχούντ Μπαράκ, θέμα συζήτησης είναι το που θα στηθεί ευρωπαϊκή θυγατρική της ισραηλινής εταιρείας Carbyne (αναφέρεται ότι τότε είχε άλλο όνομα). Η Κύπρος εμφανίζεται ως επιλογή η οποία όμως απορρίπτεται. Η Κύπρος αναφέρεται ως «εργαλείο» φορολογικής έδρας, και μάλιστα με υποτιμητική διατύπωση από τον Έπσταϊν, και επιλέγεται το Λουξεμβούργο.
Σε άλλο πακέτο αλληλογραφίας, την 1η Φεβρουαρίου 2019, ο Έπσταϊν γράφει στον συγγραφέα Μάικλ Γουλφ και αναφέρει την Τράπεζα Κύπρου, τον Γιόζεφ Άκερμαν και τον Ντόναλντ Τραμπ, συνδέοντας την κουβέντα με ισχυρισμούς για ρωσικό χρήμα και τραπεζικές σχέσεις. Γίνεται λόγος για «ξέπλυμα» ρωσικού χρήματος. Είναι χαρακτηριστικό το απόσπασμα: «Ο Άκερμαν, τότε πρόεδρος της Τράπεζας Κύπρου, είναι πρώην διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, στην οποία ο Τραμπ χρωστούσε τότε πολλά χρήματα, όταν ‘βολικά’ πήρε μια πολύ μεγάλη ένεση μετρητών από Ρώσο».
Σε αλληλογραφία του Μαΐου του 2018, ο Σουλτάν Αχμέντ μπιν Σουλαγιέμ (Dubai Ports World, DP World κλπ) φέρεται να γράφει προς τον Στιβ Μπάνον, με κοινοποίηση στον Έπσταϊν: «I am in Cyprus now». Στο ίδιο πλαίσιο συζητούν οργάνωση συνάντησης στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σε email του Ιανουαρίου του 2017, ο Βρετανός ακαδημαϊκός Πίτερ Φένγουικ φέρεται να γράφει προς τον Έπσταϊν: «Θα μπορούσαμε να μετακομίσουμε στην Κύπρο, κάτι που θα ήταν καλό». Δεν υπάρχει κάποιο απτό στοιχείο που να δείχνει πως ο Έπσταϊν είχε ακίνητα, τραπεζικούς λογαριασμούς ή εγκληματική δραστηριότητα στην Κύπρο.
Πως «μεταφράζονται» οι αναφορές στην Κύπρο;
Η Κύπρος, μέσα από την ηλεκτρονική αλληλογραφία του Έπσταϊν δεν εμφανίζεται ως χώρος στον οποίο έχουν διαπραχθεί εγκλήματα, αλλά ως οικονομικός κόμβος που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για περιορισμό της φορολογίας εταιρειών. Ωστόσο φαίνεται να απορρίπτεται, γιατί θεωρούν πως πολλές αρχές, λόγω της οικονομικής δραστηριότητας Ρώσων ολιγαρχών, έχουν στραμμένο το ενδιαφέρον τους στο νησί.
Στο email του 2017 για την έδρα εταιρείας, ο Έπσταϊν δεν κάνει κάποια «αθώα» αναφορά αλλά μιλάει για «φορολογικό παράδεισο», αλλά την θεωρεί ως παλιά και επικίνδυνη λύση. Αυτό, όσο κυνικό κι αν ακούγεται, δείχνει πως στον κύκλο του, η Κύπρος είναι γνωστή διεθνώς ως πιθανή επιλογή φοροαποφυγής , αλλά και ως επιλογή που μπορεί να τραβήξει ανεπιθύμητη προσοχή.
Στο email του 2019, η Κύπρος εμφανίζεται μέσω της Τράπεζα Κύπρου, μπλεγμένη στο αφήγημα για Ρώσους ολιγάρχες, μοτίβα ξεπλύματος και διαδρομές χρήματος που αγγίζουν τον Ντόναλντ Τραμπ, με αναφορά και στον Γιόζεφ Άκερμαν. Ένα email προφανώς δεν αποτελεί απόδειξη, είναι όμως ένδειξη για το πού ποντάρει ο Έπσταϊν όταν θέλει να εντυπωσιάσει ή να υπονοήσει διασυνδέσεις που είχε εκείνη την εποχή.
Στο email του Μαΐου του 2018, το κυπριακό στοιχείο είναι διαφορετικό. Αποτυπώνεται η φυσική παρουσία του Σουλτάν Αχμέντ μπιν Σουλαγιέμ στην Κύπρο, την ώρα που συνεννοείται για επαφές με τον Στιβ Μπάνον, με κοινοποίηση στον Έπσταϊν. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η DP World διαχειρίζεται το λιμάνι της Λεμεσού.
Το τέταρτο στοιχείο, με τη πρόταση «να μετακομίσουμε στην Κύπρο», δείχνει πως η Κύπρος ήταν μια επιλογή του Έπσταϊν αλλά δεν δείχνει ότι είχε δραστηριότητα ή παρουσία με εταιρείες ή κεφάλαια.
Υπήρξαν συνεργάτες του Έπσταϊν;
Στα έγγραφα γίνεται αναφορά και σε εταιρείες που έχουν ήδη απασχολήσει τις αρχές στο παρελθόν όπως η Liquid Funding Ltd η οποία φαίνεται να είχε δαιδαλώδεις διασυνδέσεις που σχετίζονταν και με την Κύπρο. Το ενδιαφέρον είναι να ελεγχθεί αν υπήρξαν Κύπριοι πάροχοι υπηρεσιών (δικηγόροι ή λογιστές) που διευκόλυναν αυτές τις διαδικασίες ή αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες ελέγχου (due diligence).
Παρά τη σοβαρότητα των αποκαλύψεων σε διεθνές επίπεδο δεν υπάρχει κάποια επίσημη αντίδραση της Λευκωσίας. Δεν έχει υπάρξει καμία επίσημη τοποθέτηση από την Κυβέρνηση ή τα πολιτικά κόμματα ενώ δεν έχει ζητηθεί η διεξαγωγή έρευνας για το κατά πόσο οι αναφορές στα έγγραφα Έπσταϊν χρήζουν περαιτέρω εξέτασης από τη ΜΟΚΑΣ ή την Αστυνομία. Η αδιαφορία σε πολιτικό επίπεδο επιβεβαιώνει ότι το ζήτημα αντιμετωπίζεται προς το παρόν ως ένα καθαρά διεθνές γεγονός που απλώς «αγγίζει» την Κύπρο λόγω της φύσης του οικονομικού της μοντέλου.
Η δημοσιοποίηση των εγγράφων πάντως συνεχίζεται και το ενδιαφέρον παραμένει στραμμένο στο επόμενο πακέτο εγγράφων που θα δημοσιοποιηθεί καθώς δεν αποκλείεται να προκύψουν και άλλα στοιχεία που να αφορούν την επιχειρηματική δραστηριότητα του Έπσταϊν στην Ευρύτερη περιοχή.