George Vassiliou, Visionary Cypriot Leader, Dies at 94

Ο πρώην Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Γιώργος Βασιλείου, απεβίωσε σε ηλικία 94 ετών, περιτριγυρισμένος από την οικογένειά του, μετά από δύο χρόνια ταλαιπωρίας. Νοσηλευόταν από τις 6 Ιανουαρίου 2026 λόγω λοίμωξης του αναπνευστικού.
Πολιτικός με όραμα και ευρωπαϊστής, υπηρέτησε ως τρίτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας (1988-1993), προωθώντας λύσεις για το Κυπριακό και την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ηγήθηκε της Διαπραγματευτικής Αντιπροσωπείας για το κοινοτικό κεκτημένο και τιμήθηκε με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος Αξίας. Γεννημένος στην Αμμόχωστο το 1931, σπούδασε οικονομικά στη Γενεύη, Βιέννη και Βουδαπέστη, ενώ εξειδικεύθηκε στο Λονδίνο. Ιδρυτής του Κέντρου Ερευνών Μέσης Ανατολής και εκπαιδευτικών κέντρων στη διοίκηση και την τεχνολογία, άφησε σημαντικό αποτύπωμα στην πολιτική, την εκπαίδευση και την εξωστρέφεια της Κύπρου. Σύζυγος, πατέρας και statesman, η ζωή και το έργο του συνεχίζουν να εμπνέουν.
Η εκλογή του στην Προεδρία της Δημοκρατίας
Η είσοδος του Γιώργου Βασιλείου στην πολιτική ζωή ξεχώρισε για την απουσία κομματικής ένταξης. Δεν υπήρξε μέλος κανενός κόμματος και στις εκλογές του 1983 στήριξε ενεργά την ανεξάρτητη υποψηφιότητα του Γεωργίου Ιωαννίδη. Στις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου 1988 κατήλθε ως ανεξάρτητος υποψήφιος, με τη στήριξη του ΑΚΕΛ και ανεξάρτητων προσωπικοτήτων. Ανθυποψήφιοί του ήταν ο Σπύρος Κυπριανού, ο Γλαύκος Κληρίδης και ο Βάσος Λυσσαρίδης. Καθώς κανένας υποψήφιος δεν εξασφάλισε απόλυτη πλειοψηφία στον πρώτο γύρο, στον δεύτερο γύρο αναμετρήθηκαν ο Βασιλείου και ο Κληρίδης. Στις 21 Φεβρουαρίου 1988, ο Γιώργος Βασιλείου εξελέγη Πρόεδρος με 167.834 ψήφους και ποσοστό 51,63%.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του (1988–1993) έθεσε ως κύρια προτεραιότητα την εξεύρεση δίκαιης και ειρηνικής λύσης στο Κυπριακό. Ανέπτυξε εντατικές επαφές με τον ΟΗΕ, διαπραγματεύτηκε με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ραούφ Ντενκτάς και συνεργάστηκε στενά με τις ελληνικές κυβερνήσεις, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες διεθνείς Αρχές. Οι προσπάθειες κορυφώθηκαν με το Σχέδιο Γκάλι, που δεν υλοποιήθηκε λόγω τουρκικής αδιαλλαξίας. Παράλληλα, προώθησε την οικονομική ανάπτυξη, ενίσχυσε την άμυνα, βελτίωσε την υγεία και εισήγαγε τεχνολογίες στη δημόσια διοίκηση. Σημαντική παρακαταθήκη αποτελεί η ίδρυση του Πανεπιστημίου Κύπρου το 1992.
Αποφάσεις Υπουργικού
Το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε η κηδεία του πρώην Προέδρου Γιώργου Βασιλείου να γίνει με τιμές εν ενεργεία Προέδρου, κήρυξε δημόσιο πένθος και δημόσια αργία την ημέρα της κηδείας, ενώ ανοίχτηκαν βιβλία συλλυπητηρίων. Τονίστηκε η προσφορά του στην οικονομία, την κοινωνία, την ΕΕ και την επίλυση του Κυπριακού.
Το Σάββατο η κηδεία
Το ερχόμενο Σάββατο, θα πραγματοποιηθεί η κηδεία του πρώην Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Γιώργου Βασιλείου.
Σύμφωνα με την αγγελία, η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί στη 1:00μμ, από τον Ιερό Ναό Της Του Θεού Σοφίας στον Στρόβολο.
Η οικογένεια θα δέχεται συλλυπητήρια στην εκκλησία από τις 11:30πμ, ενώ η ταφή θα γίνει στο Δημοτικό Κοιμητήριο Αγλαντζιάς.
Η σορός του Γιώργου Βασιλείου θα βρίσκεται για λαϊκό προσκύνημα στον Ιερό Ναό Της Του Θεού Σοφίας την Παρασκευή 16 Ιανουαρίου, από τις 10:00πμ μέχρι τις 05:00μμ.
Το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε όπως η κηδεία του πρώην Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Γιώργου Βασιλείου τελεστεί με τιμές εν ενεργεία Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αποφάσισε, επίσης, την κήρυξη δημόσιου πένθους από σήμερα μέχρι και την ημέρα της κηδείας. Κατά τη διάρκεια του δημόσιου πένθους, οι σημαίες σε όλα τα δημόσια κτήρια και στα σχολεία θα κυματίζουν μεσίστιες, εις ένδειξη τιμής. Περαιτέρω, αποφασίστηκε όπως η ημέρα της κηδείας, το Σάββατο, 17 Ιανουαρίου 2026, κηρυχθεί ως δημόσια αργία.
Παράλληλα, αποφασίστηκε το άνοιγμα βιβλίου συλλυπητηρίων στην αίθουσα εκδηλώσεων του Προεδρικού Μεγάρου, την Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026, το οποίο θα μπορούν να υπογράψουν τα Μέλη του Διπλωματικού Σώματος και οι Πολιτειακοί Αξιωματούχοι, ενώ το βιβλίο συλλυπητηρίων θα υπογράψουν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, οι Υφυπουργοί και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος.
Το βιβλίο συλλυπητηρίων θα είναι ανοικτό για τους Πολιτειακούς Αξιωματούχους από τις 10.30πμ μέχρι τις 12μ, ενώ για το Διπλωματικό Σώμα από τις 12μ μέχρι τις 3μμ.
Αντί στεφάνων, η οικογένεια παρακαλεί όπως γίνονται εισφορές: Στο Ανακουφιστικό Ίδρυμα «Αροδαφνούσα», στην Παγκύπρια Οργάνωση Νεφροπαθών, στο ΣΠΑΒΟ.
Ανέκδοτες στιγμές, εμπιστοσύνη και η μάχη της Προεδρίας
Θεμιστοκλέους: «Με έχρισε Υπουργό για 24 ώρες»
Ο Γιώργος Βασιλείου χαρακτηρίζεται ως ο Πρόεδρος που «άνοιξε την πόρτα» του Προεδρικού στους δημοσιογράφους και, κατ’ επέκταση, στην κοινωνία. Στο πλαίσιο αυτό ανέπτυξε σχέσεις συνεργασίας και φιλίας με πολλούς εκπροσώπους του Τύπου, μεταξύ των οποίων ο Θέμης Θεμιστοκλέους, τότε δημοσιογράφος του ΡΙΚ. Μιλώντας στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» του Σίγμα, ο κ. Θεμιστοκλέους μοιράστηκε ένα ανέκδοτο περιστατικό από ταξίδι στη Μαλαισία το φθινόπωρο του 1989. Κατά τη στάση της αποστολής στο Κατάρ, ο Πρόεδρος Βασιλείου τον έχρισε αιφνιδιαστικά «Υπουργό για 24 ώρες», ώστε να τον συνοδεύσει σε απρόβλεπτη επίσημη υποδοχή από τον Εμίρη και το Υπουργικό Συμβούλιο της χώρας.
Λιλλήκας: «Με εμπιστεύτηκε με μαλλιά μέχρι τον ώμο και γένια μέχρι τη μέση»
Ο Γιώργος Βασιλείου υπήρξε μία από τις ελάχιστες πολιτικές φυσιογνωμίες στην Κύπρο που απολάμβαναν σχεδόν καθολική αναγνώριση και σεβασμό. Την προσωπικότητά του σκιαγραφεί ο Γιώργος Λιλλήκας, ο οποίος συνεργάστηκε στενά μαζί του, μιλώντας στο philenews.
Η πρώτη επαφή που είχε ο Γιώργος Λιλλήκας με τον Γιώργο Βασιλείου ήταν το 1987, όταν οι δύο τους συναντήθηκαν με πρωτοβουλία του δεύτερου, ως τότε υποψήφιος για την Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως διηγείται ο κ. Λιλλήκας, είχε παρουσιαστεί στη συνάντηση με «μαλλιά μέχρι τον ώμο και γένια μέχρι τη μέση». Μια εμφάνιση που κατά τον ίδιο, αν ήταν κάποιος άλλος στην άλλη πλευρά του τραπεζιού και όχι ο Γιώργος Βασιλείου, πολύ πιθανόν να τον απέρριπτε πριν καν ανταλλάξουν δυο κουβέντες. Αντιθέτως, ο Γιώργος Βασιλείου μετά από δύο συνομιλίες μαζί του, πείστηκε για τις ικανότητες του Γιώργου Λιλλήκα και φρόντισε να ενταχθεί στο εκλογικό του επιτελείο ενόψει των εκλογών του 1988.
Παπαπέτρου: Πώς ο Γ. Βασιλείου έχασε την Προεδρία το 1993
Για την ανατροπή στην προεδρική εκλογική αναμέτρηση του 1993, που οδήγησε στην απώλεια της Προεδρίας από τον Γιώργο Βασιλείου υπέρ του Γλαύκου Κληρίδη, μίλησε στον ΑΝΤ1 ο νομικός Μιχάλης Παπαπέτρου, σκιαγραφώντας παράλληλα την προσωπικότητά του. Όπως ανέφερε, η συνεργασία τους ξεκίνησε το 1987, κατά την προεκλογική εκστρατεία, και συνεχίστηκε αδιάλειπτα μέχρι το τέλος της ζωής του.
Τόνισε ότι ο Γιώργος Βασιλείου δεν ήταν ένας συνηθισμένος άνθρωπος, αλλά ιδιαίτερα εργασιομανής, με ωράριο που έφτανε τις 20 ώρες ημερησίως. Αναφερόμενος στις εκλογές του 1993, εξήγησε ότι, παρά το ισχυρό προβάδισμα του πρώτου γύρου με 44,5% έναντι 36%, έγιναν σοβαρά τακτικά λάθη ενόψει του δεύτερου γύρου. Μεταξύ αυτών, η δήλωση περί αποχώρησης του Γλαύκου Κληρίδη και η μη επιστροφή των φοιτητών του ΑΚΕΛ για να ψηφίσουν.
«48 ώρες με τον Γιώργο Βασιλείου»
Ένα ιδιαίτερο ρεπορτάζ με ξεχωριστές στιγμές στις Σελίδες του Φιλελεύθερου το 1991
Ήταν λίγους μήνες μετά την κυκλοφορία του περιοδικού Σελίδες του Φιλελεύθερου, το 1991, όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Γιώργος Βασιλείου υποδέχτηκε πρόθυμα την ιδέα. Θέλαμε να καταγράψουμε το καθημερινό πρόγραμμα του Προέδρου. «48 ώρες με τον Γιώργο Βασιλείου», ήταν ο τίτλος. Και η ιδέα περιλάμβανε μια καταγραφή χωρίς ρετούς. Ένας δημοσιογράφος και ένας φωτογράφος, ο Άριστος Μιχαηλίδης και ο Δημήτρης Βαττής, ήταν δίπλα του επί δύο μέρες, από το πρωϊνό του μέχρι αργά το βράδυ.
Στις συναντήσεις του, στις επισκέψεις του σε κυβερνητικά γραφεία, στις επίσημες επαφές του, ακόμα και στο γυμναστήριο, ο Γιώργος Βασιλείου ήταν αεικίνητος και ασταμάτητος.
Οι δημοσιογράφοι μας κουράστηκαν, ο Πρόεδρος όχι. Δεν είχε χρόνο για κούραση, έλεγε, ήθελε να τα προλάβει όλα. Και τα προλάβαινε, δούλευε ακόμα και στο αυτοκίνητο.
Η μόνη ώρα (λεπτά, μάλλον) που ήταν κάπως χαλαρός ήταν στο πρωϊνό του. Ένα ποτήρι ζεστό νερό με λεμόνι, φρούτα και διάβασμα εφημερίδων.