Γιατί δεν εγκαταστάθηκε σύστημα alcohol interlock στα σχολικά λεωφορεία

Σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ισπανία κοκ, τα σχολικά λεωφορεία και γενικά τα οχήματα δημόσιων μεταφορών είναι εξοπλισμένα με σύστημα alcohol interlock. Πρόκειται για συσκευές αλκοολόμετρου συνδεδεμένες με το σύστημα ανάφλεξης/εκκίνησης του οχήματος, οι οποίες δεν επιτρέπουν την εκκίνηση του οχήματος όταν ο οδηγός υποβάλλεται σε αυτοέλεγχο αλκοτέστ και η συγκέντρωση αλκοόλης στην εκπνοή του υπερβαίνει το επιτρεπόμενο όριο.
Ο Υπουργός Μεταφορών, Αλέξης Βαφεάδης, κλήθηκε να ενημερώσει τη Βουλή, κατόπιν ερώτησης του βουλευτή Χαράλαμπου Θεοπέμπτου, σχετικά με τους λόγους για τους οποίους δεν έχουν εγκατασταθεί τα εν λόγω συστήματα στις δημόσιες μεταφορές της Δημοκρατίας και ειδικότερα στα σχολικά λεωφορεία καθώς και κατά πόσο υφίσταται πρόθεση να εγκατασταθούν στο μέλλον, δεδομένου ότι μπορούν να σώσουν ζωές.
Όπως συνάγεται από την απάντηση του Υπουργού, προς το παρόν δεν υπάρχει τέτοια πρόθεση. Ειδικότερα, ο κ. Βαφεάδης ενημέρωσε τους βουλευτές με τα ακόλουθα:
* Η εγκατάσταση συστημάτων alcohol interlock στις δημόσιες μεταφορές είχε εξεταστεί στο παρελθόν, χωρίς ωστόσο να υιοθετηθεί, λόγω εγγενών αδυναμιών και των προϋποθέσεων που ίσχυαν τότε.
* Η εγκατάσταση των εν λόγω συσκευών είναι εφικτή υπό συγκεκριμένες συνθήκες: είτε όταν προβλέπεται νομοθετικά, είτε ως μέρος ποινής που επιβάλλεται σε οδηγούς οι οποίοι έχουν καταδικαστεί για αδικήματα οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ —ενδεχομένως και ως εναλλακτική ποινή— είτε ως υποχρέωση για οχήματα επαγγελματιών οδηγών και σχολικών λεωφορείων, είτε στο πλαίσιο παροχής κινήτρων προς ιδιώτες και εταιρείες για την εθελοντική εγκατάσταση των συγκεκριμένων συστημάτων.
* Για την υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου απαιτείται η τροποποίηση σειράς νομοθεσιών, ώστε να μεταβληθεί η μέχρι σήμερα φιλοσοφία ελέγχου της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, καθώς και το ισχύον πλαίσιο της εξώδικης ρύθμισης του αδικήματος, μέσω αύξησης των ποινών ή/και περιορισμού του εύρους της εξώδικης ρύθμισης.
* Βασική εγγενής αδυναμία που είχε εντοπιστεί ήταν η παλαιότητα του στόλου των μηχανοκίνητων οχημάτων στην Κύπρο, η οποία δεν επέτρεπε την εγκατάσταση τέτοιων συσκευών. Η αδυναμία αυτή εξακολουθεί να υφίσταται και σήμερα, ωστόσο αναμένεται να μειώνεται σταδιακά, καθώς τα νέα μηχανοκίνητα οχήματα διαθέτουν πλέον εκ κατασκευής τη δυνατότητα εγκατάστασης συστημάτων alcohol interlock.
* Πέραν των ανωτέρω, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το κόστος αγοράς, εγκατάστασης και διαχείρισης της συγκεκριμένης συσκευής (συμπεριλαμβανομένης της συντήρησης και της επιτήρησης), το οποίο δεν είναι αμελητέο. Ενδεικτικά, το κόστος για τον πρώτο χρόνο λειτουργίας ανέρχεται περίπου στις €2.000, ενώ το κόστος ελέγχου και συντήρησης για τα επόμενα έτη υπολογίζεται σε μερικές εκατοντάδες ευρώ ανά λεωφορείο, ποσό που θα πρέπει να αναληφθεί από το Κράτος.
* Σημειώνεται ότι, τόσο για τα σχολικά λεωφορεία όσο και για τα λεωφορεία που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο συμβάσεων Δημοσίων Επιβατικών Μεταφορών, δεν έχει προβλεφθεί σχετική υποχρέωση των αναδόχων των συμβάσεων για την εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων.
* Για την υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου σε περιπτώσεις ατόμων με ιστορικό οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, πέραν της αναγκαίας νομοθετικής ρύθμισης, απαιτείται και η δημιουργία κατάλληλων μηχανισμών επιτήρησης, τόσο για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας του συστήματος όσο και για τον εντοπισμό τυχόν παραβιάσεων της συσκευής από τον οδηγό. Στις περιπτώσεις παραβατών οδηγών θα απαιτηθεί, επιπλέον, μηχανισμός παραϊατρικής και/ή ιατρικής παρακολούθησης, ώστε να καθορίζεται κατά πόσο το άτομο είναι σε θέση να κατέχει και να διατηρεί άδεια οδήγησης υπό την επιτήρηση των εν λόγω συσκευών.
«Το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, προτίθεται να επανεξετάσει το ζήτημα σε συνεργασία με όλες τις αρμόδιες αρχές», καταλήγει στην επιστολή του ο κ. Βαφεάδης.