Parliamentary Committee Clears Parties on State Funding – Legal Service Opinion

Δεν τίθεται θέμα ανάκτησης και ανακατανομής ποσού από οποιοδήποτε κόμμα και καταβολής του σε άλλο, σε σχέση με την κρατική χορηγία που δόθηκε για σκοπούς των βουλευτικών εκλογών του 2021. Αυτό αναφέρεται σε επιστολή της Νομικής Υπηρεσίας προς τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ως απάντηση σε αίτημα γνωμάτευσης για τον ενδεδειγμένο χειρισμό του ζητήματος που αφορούσε την έκτακτη χορηγία για την προεκλογική εκστρατεία των προεδρικών εκλογών του 2018, δεδομένου ότι αυτή θεωρείται οφειλή προς το κράτος.
Στην επιστολή αναφέρεται χαρακτηριστικά το εξής:
«Εκ των πραγμάτων, έχοντας υπόψη τα πραγματικά γεγονότα ως εξελίχθηκαν μέχρι σήμερα, αναφέρουμε τα ακόλουθα:
α) Η έκτακτη κρατική χορηγία για το έτος 2016 είχε καταβληθεί ολόκληρη στην αρχή του έτους, με βάση τα ποσοστά που τα κόμματα έλαβαν στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές.
β) Κόμματα που εισήλθαν στη Βουλή τον Ιούνιο του 2016 και δεν έλαβαν χορηγία το 2016 για την περίοδο μέχρι τον Δεκέμβριο του 2016, εάν ελάμβαναν το 2021 χορηγία μέχρι τον Μάιο, θα προέκυπτε ότι θα ελάμβαναν χορηγία μόνο για 4½ χρόνια αντί για πέντε χρόνια.
γ) Ο περί Πολιτικών Κομμάτων Νόμος, Ν.175(Ι)/2012, έχει τροποποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2021 (Ν.187(Ι)/2021), ώστε:
(i) να μην υπάρχει πλέον διαφοροποίηση μεταξύ τακτικής και έκτακτης χρηματοδότησης,
(ii) η κρατική χρηματοδότηση να διαμοιράζεται κατ’ αναλογίαν των εκλογικών ποσοστών που έλαβε κάθε κόμμα στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές,
(iii) η τακτική χρηματοδότηση να καταβάλλεται εντός του μηνός Ιανουαρίου σε πέντε ετήσιες ισόποσες δόσεις.
δ) Δεν υπήρξε οποιαδήποτε απαίτηση από κόμματα που εισήλθαν στη Βουλή τον Μάιο του 2016 και τον Μάιο του 2021 για να λάβουν χορηγία για την υπόλοιπη περίοδο της αντίστοιχης χρονιάς κατά την οποία εισήλθαν στη Βουλή.
ε) Προκύπτει ότι δεν επήλθε οποιαδήποτε ζημιά στον προϋπολογισμό του κράτους».
Ως εκ τούτου, σημειώνεται ότι, με βάση τα ανωτέρω, δεν τίθεται θέμα ανάκτησης και ανακατανομής ποσού από οποιοδήποτε κόμμα και καταβολής του σε άλλο, σε σχέση με την κρατική χορηγία που δόθηκε για σκοπούς των βουλευτικών εκλογών του 2021.
Στην επιστολή αναφέρεται ακόμη ότι αξίζει να σημειωθεί πως φαίνεται να ήταν η πρώτη φορά που τα κόμματα κλήθηκαν να υποβάλουν καταστάσεις εσόδων και δαπανών σε σχέση με έκτακτη χορηγία για προεδρικές εκλογές. «Προς τούτο δεόντως σημειώνεται ότι οι δύο πρώτες γνωματεύσεις της Νομικής Υπηρεσίας φαίνεται να δόθηκαν την 11η Δεκεμβρίου 2017 και την 11η Ιανουαρίου 2018, ενώ οι Προεδρικές Εκλογές του 2018 πραγματοποιήθηκαν αμέσως μετά, δηλαδή στις 28 Ιανουαρίου 2018, ενώ, σύμφωνα με την έκθεσή σας, αυτές διαβιβάστηκαν στα πολιτικά κόμματα με επιστολές σας στις 15.12.2017, 12.1.2018 και 2.4.2020», επισημαίνεται.
Προστίθεται ακόμη ότι, παρά το γεγονός ότι φαίνεται να καταδεικνύεται παρερμηνεία των σχετικών προνοιών από τα κόμματα, ενώ μέσω των γνωματεύσεων της Νομικής Υπηρεσίας επιχειρείται η διευκρίνιση των ζητημάτων, νοείται ότι, σε περίπτωση διεκδίκησης των ποσών και συνακόλουθης αμφισβήτησής τους από τα κόμματα, τελικός κριτής ως προς το κατά πόσον η χορηγία θα πρέπει ή όχι να επιστραφεί θα είναι το Δικαστήριο. «Μολαταύτα, χωρίς απαραίτητα να αναιρείται η ερμηνεία που προκρίνεται στις γνωματεύσεις της Νομικής Υπηρεσίας, ότι η αδιάθετη από τα κόμματα κρατική χορηγία που δόθηκε για τις Προεδρικές Εκλογές του 2018 θα πρέπει να επιστραφεί προς το Κράτος, η προώθηση μέτρων είσπραξής τους, δεδομένων των όσων επισημαίνονται ανωτέρω, είναι ζήτημα που θα πρέπει να προβληματίσει».
Υποδεικνύεται ότι, μεταξύ των λόγων που λαμβάνονται υπόψη, προστίθεται ως επιπλέον παράγοντας το χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει από το 2018, οπότε και δόθηκε η χορηγία, σε συνδυασμό με τη συμπεριφορά που ακολουθήθηκε μετά το 2017, ήτοι το γεγονός ότι, με τον κρατικό Προϋπολογισμό του 2018 και εντεύθεν, η χορηγία αυτή ενοποιήθηκε. Συγκεκριμένα, η έκτακτη και η τακτική κρατική χορηγία αποτελούν πλέον μία ενιαία χορηγία και δεν παραχωρείται ξεχωριστή χρηματοδότηση για προεδρικές και βουλευτικές εκλογές.
Πέραν της πρακτικής που εφαρμόζεται από το 2018, προκύπτει επιπρόσθετα ότι, ενόψει των Προεδρικών Εκλογών του 2023 και μετά την τροποποίηση του περί Πολιτικών Κομμάτων Νόμου με τον Ν.187(Ι)/2021, δεν απασχολεί πλέον η διαφοροποίηση μεταξύ της τακτικής χορηγίας που παραχωρείται στα πολιτικά κόμματα και της χορηγίας που παρέχεται για τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών, εξού και στην Ειδική Έκθεση αρ. ΠΚ/02/2024 ο έλεγχος περιορίζεται πλέον σε άλλα ζητήματα.
Αναφέρεται ακόμη ότι η κατάργηση της έκτακτης χρηματοδότησης, η οποία κάλυπτε και μέρος των εκλογικών δαπανών, κατέστησε πρόθεση την παραχώρηση χρηματοδότησης χωρίς την επιβολή προϋποθέσεων που θα αφορούσαν αποκλειστικά και μόνο δαπάνες για προεδρικές εκλογές.
«Από τα πιο πάνω, ενώ αφενός φαίνεται να υπάρχει έρεισμα διεκδίκησης χρηματικών ποσών από το κράτος, αφετέρου δημιουργείται σοβαρό ζήτημα ως προς την επιτυχή έκβαση της προσπάθειας ανάκτησης των εν λόγω ποσών, συνεπεία των ζητημάτων που επιχειρήθηκαν να επεξηγηθούν πιο πάνω. Με βάση αυτά, δεν ευνοούμε, υπό τις περιστάσεις, διαδικασία για ανάκτηση των ποσών που δόθηκαν ως χορηγία για τις Προεδρικές Εκλογές του 2018».