The Evolution of the Pole Vault Record: From 4m in 1912 to 6.31m in 2026

Από τα 4μ. το 1912 στα 6,31μ. το 2026: Η εκτόξευση των ρεκόρ στο επί κοντώ
Ο Σουηδός Αρμάντ Ντουπλάντις έκανε και πάλι επίδειξη του τεράστιου ταλέντου του
Με το 15ο παγκόσμιο ρεκόρ του, στα 6,31 μ., στο δικό του μίτινγκ στην Ουψάλα, ο Σουηδός Αρμάντ Ντουπλάντις έκανε και πάλι επίδειξη του τεράστιου ταλέντου του.
Πιο κάτω παρουσιάζονται τα επίπεδα που έχουν φτάσει οι αθλητές του επί κοντώ, από τα 4 μέτρα του Μαρκ Ράιτ στο Κέιμπριτζ το 1912 μέχρι το παγκόσμιο ρεκόρ που σημειώθηκε απόψε στην πόλη της Σουηδίας.
1912: Μαρκ Ράιτ ξεπερνά τα 4μ.
Στις 8 Ιουνίου 1912 στο Κέιμπριτζ (Αγγλία), χρονιά ίδρυσης της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αθλητισμού, ο Αμερικανός Μαρκ Ράιτ καθιέρωσε το πρώτο παγκόσμιο ρεκόρ περνώντας τον πήχη στα 4,02μ.
Την εποχή εκείνη, οι αθλητές χρησιμοποιούσαν κοντάρια από μπαμπού, υλικό προτιμότερο από το ξύλο λόγω της ευκαμψίας και της ελαφρότητάς του, που έδωσε στη διοργάνωση, μαζί με τη δημιουργία του στόχου προσγείωσης, μια νέα αθλητική διάσταση, περισσότερο αθλητική παρά γυμναστική.
Ο άλλος μεγάλος της εποχής «του μπαμπού» ήταν ο συμπατριώτης του Κορνέλιους Γουόρμερνταμ, o πρώτow σταρ της σκυτάλης του επί κοντώ. Μαζί του, το παγκόσμιο ρεκόρ εκτοξεύεται: 4,77 μ. το 1942 και 4,79 μ. σε κλειστό στίβο το 1943, καθώς τότε υπήρχε διάκριση μεταξύ αγώνων σε ανοιχτό και κλειστό (μέχρι το 2000).
1963: Μπράιαν Στέρνμπεργκ, ο πρώτος στα 5μ.
Η εμφάνιση κονταριών από αλουμίνιο και στη συνέχεια από υαλοβάμβακα επέτρεψε την ταχεία πρόοδο του παγκόσμιου ρεκόρ μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ωστόσο, χρειάστηκε μισός αιώνας μετά τον Μαρκ Ράιτ για να ξεπεράσει κάποιος την συμβολική γραμμή των 5 μέτρων. Ο Αμερικανός Μπράιαν Στέρνμπεργκ κατάφερε αυτή την επίδοση στις 27 Απριλίου 1963 στη Φιλαδέλφεια (ΗΠΑ).
Μάλιστα, εκείνη τη χρονιά το παγκόσμιο ρεκόρ καταρρίφθηκε οκτώ φορές, δύο από αυτές από τον Στέρνμπεργκ.
1984-2020: Η επανάσταση των 6μ. από τον Μπούμπκα και ο διάδοχος Λαβιλένι
Αν για να φτάσει το ρεκόρ από τα 4 στα 5μ. χρειάστηκε μισός αιώνας, χρειάστηκε λιγότερο από τη μισή διάρκεια για να φτάσει από τα 5 στα 6μ., χάρη στον «τσάρο» του επί κοντώ, Σερκέι Μπούμπκα, που πέρασε τον συμβολικό πήχη στις 13 Ιουλίου 1985 στο Παρίσι.
Σε δέκα χρόνια, από τον Φεβρουάριο 1984 έως τον Ιούλιο 1994, ο Ουκρανός ανέβασε το παγκόσμιο ρεκόρ κατά 32 εκατοστά, από 5,83μ. σε 6,14μ. σε ανοιχτό στίβο και ακόμη 6,15 μ. σε κλειστό.
Παρά τη σειρά παγκόσμιων ρεκόρ και τους έξι παγκόσμιους τίτλους του, ο Μπούμπκα αναδείχθηκε Ολυμπιονίκης μόνο μία φορά, το 1988 στη Σεούλ.
Για 20 χρόνια, τα ύψη που έφτανε ο Μπούμπκα φαινόταν απλησίαστα.
Μέχρι ένα χειμωνιάτικο βράδυ το 2014, στις 15 Φεβρουαρίου, στα εδάφη της ουκρανικής του θρυλικής παράδοσης, στο Ντόνετσκ.
Ο Ρενό Λαβιλένι φτάνει τότε τα 6,16μ., ένα εκατοστό πάνω από τον Μπούμπκα, ανοίγοντας τον δρόμο σε αθλητές με πιο στενούς ώμους αλλά ταχύτερα πόδια.
2020: Ντουπλάντις, νέες προκλήσεις
Ανακηρυγμένος φαινόμενο στο επί κοντώ από νεαρή ηλικία, ο Αρμάντ Ντουπλάντις, γνωστός ως «Μόντο», ανέβασε το άθλημα σε άλλη διάσταση, με απίστευτη ταχύτητα.
Μόλις 20 ετών, κατακτά το παγκόσμιο ρεκόρ τον Φεβρουάριο 2020 με 6,17 μ. Κάθε εκατοστό μετράει: το όριο των 6,20μ. ξεπεράστηκε τον Μάρτιο 2022.
Ακολουθεί μια μυθική βραδιά τον Αύγουστο 2024 στο Stade de France, όταν ο Ντουπλάντις (6,25μ.) γίνεται ο τρίτος άνδρας στην ιστορία που βελτιώνει το παγκόσμιο ρεκόρ του επί κοντώ σε Ολυμπιακούς Αγώνες, μετά τον Αμερικανό Φρανκ Φος το 1920 στην Αμβέρσα και τον Πολωνό Βουαδίσλαβ Κοζακιέβιτς το 1980 στη Μόσχα.
Μέχρι πού θα φτάσει; Ο ίδιος δεν βάζει όρια.
Στις αρχές του 2025, ο Σουηδός προέβλεψε άλμα στα 6,30μ. μέσα στη χρονιά: το κατάφερε, αυξάνοντας σταδιακά το ρεκόρ μέχρι να φτάσει αυτή τη στρατοσφαιρική επίδοση στο Τόκιο, στους Παγκόσμιους Αγώνες τον Σεπτέμβριο.
Απόψε, στο μίτινγκ της Ουψάλα, ο «Μόντο» Ντουπλάντις πέρασε 6,31μ. με την πρώτη προσπάθεια, βελτιώνοντας για 15η φορά το παγκόσμιο ρεκόρ του.
Ο πατέρας του, Γκρεγκ Ντουπλάντις, ο ίδιος πρώην αθλητής επί κοντώ, ανέφερε ως πιθανό όριο τα 6,40μ., ενώ η τεχνητή νοημοσύνη που χρησιμοποιήθηκε από την Ολυμπιακή Επιτροπή της Σουηδίας υπολογίζει ότι ο Μόντο θα μπορούσε να φτάσει ακόμα και τα 6,51μ. μέχρι τα 33 του χρόνια.